تحت عنوان دوره القا ( Induction Period ) بيان گرديد(29).
شکل 3-7 دستگاه رنسيمت
3-4- روش آماري
به منظور بررسي اثر متغيرهاي ثابت مطالعه (دما، زمان و pH) بر روي مقدار ترکيبات فنوليک، قدرت راديکال گيرندگي، پايدار کنندگي محيط روغن و همچنين بهينه‌سازي فرايند استخراج از روش سطح پاسخ استفاده شد و نرم افزار مورد استفاده Design Expert نسخه 6.1.1 بود. مقايسات ميانگين بين دو روش غرقابي و اولتراسوند به وسيله آزمون دانکن در طرح کاملا تصادفي و در سطح ?=0.01 به وسيله نرم افزار sas.9.1 صورت گرفت.
فصل چهارم: نتايج و بحث
4-1- انتخاب بهترين مدل
پس از آناليز داده‌ها توسط برنامه Design Export جهت تعيين بهترين مدل پيشنهادي از ميان پنج مدل موجود Linear, 2FI, Quadratic, cubic, Mean با توجه به جدول تجزيه واريانس، مدلي که مقدار Sum of squar آن داراي اختلاف معني‌دار بوده و مقدار Lack of fit آن معني‌دار نشود به عنوان بهترين مدل انتخاب مي‌شود.
با توجه به اين موضوع و پس از بررسي نتايج بدست آمده و مقايسه ميان مدلهاي رگرسيوني نتايج حاکي از آن بود که مدل Quadratic براي تمامي آزمون‌هاي اندازه گيري شده در اين مطالعه، داراي اختلاف معني دار با ساير مدل‌ها بود.(جدول 4-1) و اين مدل تنها مدلي بود که Lack of fit براي آن معني‌دار نشده بود. در نتيجه مدل Quadratic براي بررسي روند تغييرات پارامترهاي اندازه گيري شده در اين مطالعه انتخاب شد.
پس از انتخاب بهترين مدل در سطح آماري مورد نظر (99% يا 95%)، جهت بررسي پارامترهاي اثرگذار در مطالعه با توجه به جدول Anova ، پارامتري که آزمون F براي آن معني‌دار نباشد (P0.01) از مدل حذف مي‌شود و ساير پارامترها که داراي اختلاف معني‌دار در سطح (99%) بودند در مدل نگهداري شد. لازم به ذکر است در صورتي که پارامتر خطي يک متغير در يک مدل، اثر معني داري نداشته باشد ولي اثر متقابل آن، با يکي از متغيرهاي ديگر، که آن متغير داراي اثر معني‌داري در مدل بوده، داراي اثر معني‌دار باشد آن پارامتر در مدل نگه داشته مي‌شود و در سپس معادله کلي با استفاده از ضرايب داده شده براي هر پارامتري حاصل مي‌گردد.
جدول 4-1Sum of squar-
I.T
IC50
T.P
Source
ProbF
Sum of square
ProbF
Sum of square
ProbF
Sum of square
_
957.15
_
6.9
_
2569.4
Mean
0.004
0.28
0.0008
0.04
0.004
77.2
Linear
0.24
0.05
0.31
5.225E-003
0.45
10.5
2FI
0.0001
0.11
0.0002
0.012
0.0001
36.3
Quadratic
0.43
2.925E-003
0.98
2.500E-005
0.07
0.5
Cubic
_
3.400E-003
_
8.800E-004
_
0.15
Residual
_
515.3
_
7.00
_
2293.3
Total
در نهايت در ميان پارامترهاي مختلف، پارامتري که بيشترين Sum of squar را داشته باشد به عنوان اثرگذارترين پارامتر و برعکس انتخاب مي‌شود.
4-2- اندازه گيري محتواي ترکيبات فنولي عصاره گياه گلرنگ
جهت تعيين محتواي ترکيبات فنوليک موجود در عصاره گياه گلرنگ ابتدا مي بايست نمودار استاندارد آن را بر حسب اسيد گاليک ترسيم نماييم(شکل 4-1).
Gallic acid standard curve
شکل4-1- نمودار استاندارد تست فولين بر حسب اسيد گاليک
4-2-1- اثر سه فاکتور دما، زمان و pH بر روي استخراج ترکيبات فنوليک
با توجه به شکل (4-2) همان طور که مشاهده مي شود با افزايش دما و زمان مقدار استخراج ترکيبات فنولي افزايش مي يابد همچنين در دماي بالاي 40 درجه مقدار استخراج کم شده است.
شکل 4-2- اثرمتقابل دو متغير دما و زمان بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک
اثر متقابل دو فاکتور زمان و Ph در شکل (4-3) نشان داده شده است. همان طور که در شکل مشخص است افزايش pH تا حدود 7 باعث افزايش در مقدار استخراج ترکيبات فنولي شده است اما در pH هاي بالاتر کاهش در مقدار استخراج ترکيبات فنولي مشاهده مي شود. افزايش زمان نيز باعث افزايش در مقدار ترکيبات فنوليک شده است.
شکل 4-3- اثر متقابل دو متغير زمان و pH بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک
همان طور که در شکل (4-4) مشاهده ميشود در ارتباط با اثر متقابل دما و pH روند تغييرات اينگونه بوده است که تا دماي 39 درجه و افزايش pH تا حدود 3/7 افزايش در مقدار استخراج مشاهده شده است اما پس از آن با افزايش pH مقدار استخراج ترکيبات فنولي کاهش يافت.
شکل 4-4- اثر متقابل دو متغير دما و pH بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک
با توجه به نمودارها مي توان بيان کرد که دما و زمان به طور معني داري بر ميزان استخراج ترکيبات فنوليک موثر است به طوري که با افزايش دما و زمان، روند افزايشي در ميزان استخراج ترکيبات فنوليک مشاهده شده است. افزايش دما سبب افزايش ضريب نفوذ حلال و افزايش زمان نيز مدت زمان انتقال جرم را افزايش مي‌دهد با توجه به اينکه مقدار نسبت نمونه به حلال در اين طرح (نسبت 1:35) ثابت در نظر گرفته شد، دليل کاهش مقدار استخراج ترکيبات فنولي با توجه به نمودار Surface به دليل اشباعيت حلال در دما و زمان هاي بالاتر و همچنين به دليل از هم پاشيدگي دمايي ترکيبات فنولي، در دماهاي بالا مي باشد.
هررا و همکاران (2005) و همچنين پينلو و همکاران (2005) بيان داشتند که افزايش دما و زمان استخراج به طور معني‌داري بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک به ترتيب بر روي توت آسياب شده و تفاله انگور موثر است(36و58).
کاکاکه و همکاران گزارش کردند که افزايش دما سبب افزايش استخراج آنتوسيانين از انگور سياه شده است. اين محققان دليل اين امر را اثر دما روي افزايش حلاليت و افزايش ضريب نفود مي‌دانستند. اين محققان در ادامه اعلام کردند در دماهاي بالاتر از 45 درجه سانتيگراد شيب تندي در کاهش ميزان آنتوسيانين مشاهده شده است و اين به دليل حساسيت آنتوسيانين به دماهاي بالا مي‌باشد(20).
نتايج حاصل در مورد زمان استخراج با نتايج سوئلي و همکاران مطابقت دارد. سوئلي بر اساس نمودارهايي که در آن اثر متقابل زمان را با ساير فاکتورها (pH، دما و نسبت نمونه به حلال) بررسي کرد، مشخص نمود که با افزايش مدت زمان استخراج (20 تا 60 دقيقه) تفاوت معني‌داري در استخراج ترکيبات فنوليک ديده نمي‌شود. سوئلي اين گونه بيان کرد که وقتي که حلال با ترکيبات استخراج شده اشباع مي‌شود شيب غلظت صفر شده و اثر حلال متوقف مي‌شود (64).
ياکين و همکاران (2009) بيان کردند که با افزايش دما و زمان استخراج (تا حدود 40 درجه سانتيگراد) افزايش در ميزان استخراج ترکيباب از پوست نوعي از مرکبات (citrus) فنوليک مشاهده شد اما يک روند کاهشي در مقدار استخراج ترکيبات فنوليک در زمان‌ها و دماهاي بالاتر (دماي بالاي 40 درجه سانتيگراد) مشاهده شد اين محققان دليل اين امر را تجزيه حرارتي يا واکنش‌هاي پلي مريزاسيون ترکيبات فنوليک با خودشان بيان نمودند (71).
محققاني ديگر از جمله پينلو (2005) و ييلماز (2004) و مانسي (2001) در کارهاي تحقيقاتي خود که روند استخراج ترکيبات فنوليک را بررسي مي‌کردند بيان داشتند که در دماهاي بالا، کاهش در ميزان استخراج ترکيبات فنوليک مشاهده شده است. همه اين محققان دليل اين امر را واکنش هاي پلي‌مريزاسيون ترکيبات فنوليک با خودشان بيان نمودند (45و55و85). با توجه به اينکه pH حلال مورد نظر، (متانول 80 درصد) برابر با 5.3 در شرايط آزمايشگاه (21درجه سانتيگراد) مي‌باشد و با اضافه کردن 1 گرم از پودر نمونه گياهي، بعد از همزدن مخلوط حاصل، در حدود 6 ثابت مي شود بنابراين pH طبيعي نمونه گياهي 6 مي‌باشد و روند کاهشي مقدار استخراج ترکيبات فنولي بعد از 7pH= در نمودارهاي Surface مربوط به اثر متقابل زمان- pH و دما- pH در ارتباط با دور شدن pH از ph طبيعي گياه مي‌باشد.
سالارباشي و همکاران ضمن تاييد همين موضوع بيان کردند که هر چه روند تغيير pH به pH طبيعي گياه بومادران (6.3) نزديک مي‌شود مقدار استخراج ترکيبات فنوليک افزايش مي‌يابد(5).
داده ها حاکي از آن است که جهت دستيابي به عصاره اي با حداکثر مقدار ترکيبات فنوليک در شرايط مطالعه بهترين شرايط دماي 40 درجه سانتيگراد??? 7.3pH= و زمان 32 دقيقه بدون در نظر گرفتن ساير پارامترهاي اندازه‌گيري شده براي عصاره‌هاي استحصالي (Dpph و رنسيمت) مي‌باشد. تحت اين شرايط ميزان استخراج ترکيبات فنوليک از عصاره به بيش از 16 mg گاليک اسيد (استاندارد ترکيبات فنوليک) به ازاي 1 گرم از پودر اوليه پيش‌بيني شد. با توجه به جدول (4-1)، زمان و pH به ترتيب به عنوان موثرترين و کم اثر گذارترين فاکتور شناسايي شدند.
شکل 4-5-desirability for total phenolic
در روش RSM مرحله‌اي به نام Verification وجود دارد، در اين مرحله مي‌بايست مقدار استخراج ترکيبات فنولي کل را در مرحله آزمايش با مقدار پيشگويي شده توسط مدل به طريق آماري مقايسه نمود دراين بررسي پس از انجام اين مرحله ، مقادير مشاهده شده(Y0) با مقادير پيش‌بيني‌شده (Y) مقايسه گرديد و محاسبات درشکل4-10، قابل مشاهده است؛ نتايج، بيانگر همبستگي بسيار خوب بين نتايج بدست آمده با روش تجربي و مقادير پيش‌بيني‌شده با روش آماري است (شکل4-6).
شکل4-6- مقايسه مقادير مشاهده شده با مقادير پيش بيني شده حاصل از هر تيمار
با توجه به اينکه کليه پارامترها داراي اثر معني داري در مدل بودند.(po.oo1) بنابراين مي توان با توجه به پارامتر هاي معني دار شده معادلي کلي مدل Quadratic را به صورت زير گزارش کرد:
معادله 1
Y=-27.78+0.654x-7.055y+11.30z-0.018×2-5.32y2-0.97z2+6.111x*y-0.04x*z+0.04166y*z
y=temp and x=time and z= pH
همچنين با توجه به جدول(4-1) و معادله 1 پارامتر زمان (t) داراي بيشترين تاثير بر روي استخراج ترکيبات فنولي عصاره گياه پونه گلرنگ مي باشد.
4-2-2-اثر روش استخراج بر مقدار استخراج عصاره استحصالي و مقدار کل ترکيبات فنوليک عصاره برگ گلرنگ
به منظور پي بردن به تاثير نوع روش استخراج در راندمان عصاره‌گيري، عصاره برگ گلرنگ با دو روش مختلف استخراج با حلال يعني غرقابي و اولتراسوند انجام شد. نتايج حاصله نشان دادند که بين راندمان عصاره‌گيري روش غرقابي و اولتراسوند تفاوت معني‌داري از لحاظ آماري (p0.05) وجود ندارد. به نظر مي‌رسد زمان بسيار طولاني‌تر روش غرقابي نسبت به اولتراسوند جبران قدرت بالاتر امواج مافوق صوت را کرده و باعث شده اختلاف معني‌داري در راندمان عصاره‌گيري اين دو روش مشاهده نشود. نتيجه حاصله با گزارش گلي و همکاران (2005) سازگار است (30) اين محققان گزارش کردند که بين بازده عصاره‌گيري پوست پسته بوسيله روشهاي اولتراسوند و غرقابي توسط حلال هاي آب متانول و اتيل-استات، اختلاف معني داري مشاهده نکردند. همچنين دزاشيبي و همکاران (2007) نيز اعلام کردند که بين راندمان عصاره گيري، عصاره برگ حنا با دو روش مختلف استخراج با حلال يعني غرقابي و اولتراسوند در سطح آماري (p0.05) تفاوت معني‌داري مشاهده نشد.(3)

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید