مبحث اول .ماهیت تعهد رفتاری ملت کامله الوداد در ماده (1)1 گات 94 20
مبحث دوم. معیارهای عدم تبعیض در ماده (1)1 گات 1994 21
بند اول. اعطا هر نوع مزیت یا …در رابطه با آن چه که در ماده یک آمده است 22
بند دوم. “تشابه محصولات مربوطه ” 25
بند سوم. فوری بودن و غیرمشروط بودن مزیت اعطایی 27
گفتار چهارم. استثنائات وارده بر اصل ملت کامله الوداد در نظام گات 94 و سازمان تجارت جهانی 29
مبحث اول. استثنائات عام در گات 1994 30
بند اول. ماهیت و عملکرد ماده 20 گات 1994 31
بند دوم. معیارهای مندرج در ماده 20 گات 1994 33
بند سوم . استثنائات خاص مندرج در ماده 20 گات 1994 33
بند چهارم. دیگر بندهای ماده 20 42
بند پنجم. ارکان کلی ماده 20 گات 94 42
مبحث دوم. استثنائات امنیتی 47
مبحث سوم.استثنائات ضرورت اقتصادی 50
بند اول. موافقت نامه راجع به اقدامات حفاظتی 52
بند دوم. ویژگی های اقدامات حفاظتی 53
بند سوم. دوره زمانی اقدامات حفاظتی 54
بند چهارم. اعمال غیرتبعیضی موازین حفاظتی 55
بند پنجم. موازین حفاظتی موقتی 56
بند ششم . شرایط استفاده از موازین حفاظتی 57
مبحث چهارم . استثنا راجع به اتحادیه های منطقه ای 63
بند اول.اتحادیه های گمرکی 65
بند دوم .مناطق تجارت آزاد 69
بند سوم. موافقت نامه های موقتی 70
بند چهارم. موضوعات شکلی 71
مبحث پنجم . استثنا توازن پرداخت ها 72
مبحث ششم . استثنائات راجع به توسعه اقتصادی 73
بند اول. استثنا حمایت از صنایع نوپا 74
بند دوم. نظام عام ترجیحات (GSP) 75
1. ترجیحات کشورهای درحال توسعه 76
2. نظام عام ترجیحات در آنکتاد 76
3. نظام عام ترجیحات در گات (1947) 82
4. عملکرد نظام عام ترجیحات 84
5. نظام عام ترجیحات در پیش نویس کمیسیون حقوق بین الملل 1978 88
6. نظام عام ترجیحات درحقوق سازمان تجارت جهانی به عنوان استثنایی برعملکرد ملت کامله الوداد 90
7. ترتیبات ترجیحی میان کشورهای در حال توسعه 94
فصل دوم. شرط رفتاری ملت کامله الوداد در نظام گاتس 100
گفتار اول. شرط ملت کامله الوداد در نظام گاتس 100
مبحث اول. ماهیت تعهد رفتاری ملت کامله الوداد در ماده (2)1 گاتس 100
مبحث دوم. معیارهای عدم تبعیض در ماده (2)1 گاتس 101
بند اول.اقدامات تحت شمول موافقت نامه گاتس 101
بند دوم. تشابه خدمات یا متصدیان خدمات 104
بند سوم. فوری و غیرمشروط بودن رفتار اعطایی به خدمات یا متصدیان خدمات مشابه 105
گفتار دوم. استثنائات وارده بر تعهد رفتاری ملت کامله الوداد در گاتس 106
مقدمه 106
مبحث اول. معافیت از تعهد رفتاری مندرج در ماده 2:1 گاتس 106
مبحث دوم. استثنائات عام در گاتس 108
بند اول. استثنائات خاص مندرج در ماده 14 گاتس 108
بند دوم. ارکان کلی ماده 14 گاتس 109
مبحث سوم. استثنا امنیتی: ماده 14 مکرر گاتس 110
مبحث چهارم. استثا اتحادیه های منطقهای 110
بند اول.شرط پوشش گسترده منطقه ای 111
بند دوم. شرط ” تمامی تبعیض های ماهوی ” 111
بند سوم. شرط ” موانع بر سر راه تجارت ” 113
بند چهارم . موضوعات شکلی 113
بند پنجم. موافقت نامه اتحادیه بازارهای کار و کارگری 114
فصل سوم. شرط رفتاری ملت کامله الوداد در موافقت نامه جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری (تریپس) 114
گفتار اول. مقرره ملت کامله الوداد در موافقت نامه تریپس 114
گفتار دوم. استثنائات وارده بر ملت کامله الوداد در موافقت نامه تریپس 116
گفتار سوم. استثنا بودن یا نبودن موافقت نامه های تجاری منطقه ای یا چند جانبه 119
گفتار چهارم. غیرتبعیضی بودن ملت کامله الوداد قاعده ای مطلق یا نسبی؟ 122
گفتار پنجم. قواعد اضافه بر تریپس 125
مبحث اول. موافقت نامه های تجاری دو یا چندجانبه 126
بند اول.تسری شرایط مضیق مندرج در موافقت نامه های تجاری برای طرح مجوز اجباری به تمامی اعضای
سازمان تجارت جهانی 128
بند اول. در سطح معاهدات سرمایه گذاری 131
بند دوم. در سطح موافقت نامه تریپس 133
گفتار ششم. رویه قضایی 134
فصل چهارم. خروج از اصل عدم تبعیض (قاعده یا استثنا) 134
گفتار اول. دلایل موافقین ترتیبات تجارت ترجیحی 135
گفتار دوم. دلایل مخالفین ترتیبات تجارت ترجیحی 136
گفتار سوم. بررسی راه کارهای حفظ و تقویت قاعده عدم تبعیض 138
نتیجه گیری 140
فهرست منابع 144
الف) منابع فارسی 144
ب) منابع انگلیسی 144

چکیده
شرط ملت کامله الوداد عبارت است از یک مقرره معاهده ای که مطابق آن دولتی توافق می کند که به دیگر شریک معاهده ای خود رفتاری را اعطا کند که از نظر مطلوبیت کمتر از رفتار اعطا شده به شریک دیگر خود یا دولت های ثالث نمی باشد. شرط رفتاری ملت کامله الوداد نه تنها به عنوان یک مقرره معاهده ای بلکه به عنوان منبعی از تعهدات بین المللی می تواند به حساب آید، زیرا نه تنها دربردارنده حقوق و تعهداتی برای دولت های طرف معاهده اصلی که شامل حقوق و تعهداتی برای دیگر دولت های متعاهد و یا دیگر اعضا متعاهد معاهدات بین المللی نیز می باشد که محتوایشان به طور کامل قابل پیش بینی در زمان انعقاد معاهده پایه نیست و بستگی به دیگر معاهدات بین المللی و یا معاهداتی که بعداً منعقد می شود خواهد داشت.
در هر صورت عملکرد رفتار ملت کامله الوداد مبتنی بر این پیش فرض است که اصل وحدت موضوع احراز شود موضوعی که منجر به مباحث مناقشه برانگیز در دیوان های سرمایه گذاری ایکسید و پانل های سازمان تجارت جهانی شده است . در روابط اقتصادی معاصر، شرط ملت کامله الوداد تبدیل به یک عامل مهم در
روابط اقتصادی میان دولت ها شده است .
استمرار شرط ملت کامله الوداد از دو جهت بارز و قابل تأمل است:
جهت اول: رشد موافقت نامه های دو جانبه توسعه و حمایت از سرمایه گذاری از دهه 1990 به این طرف با درج مستمر شرط ملت کامله الوداد در معاهدات فوق که تضمین کننده حداقل استانداری های بین المللی رفتار با سرمایه گذاران خارجی و سرمایه های آنها می باشد ، مواجهیم که موجب شکوفایی شرط شده است.
جهت دوم: ظهور موافقت نامه تجاری و مشارکت اقتصادی جامع که منجر به آزادسازی تجارت کالاها و خدمات شده اند، حیات دوباره ای به شرط بخشیده شده است . لذا بررسی نقش شرط در زمینه چنین موافقت نامه هایی شایسته مطالعه حقوقی دقیق است.
اصلی ترین سوال درباره شروط ملت کامله الوداد این است که چطور شروط ملت کامله الوداد می بایست تفسیر شوند. هر چند در بادی امر به نظر می رسد که چنین سوالی یک موضوع کوچک و بی اهمیت است اما در واقع موضوع مهمی است که متضمن تعیین ماهیت و قلمرو تعهداتی که دولت ها مطابق شروط برعهده گرفته اند و نیز نقش و عملکرد شروط ملت کامله الوداد، ارتباطشان با اصل عدم تبعیض در حقوق بین الملل و استثنائات وارده بر عملکرد شروط می باشد و نهایتا ً اینکه آیا می توان قدم مثبتی در راه توسعه تدریجی حقوق بین الملل و احتمالاً تدوین آن برداشت یا خیر؟
در این تحقیق، اولا ً شرط به عنوان یک نهاد خاص صرف نظر از جایگاهش در متن (به عنوان یک قید معاهده ای) مورد تحلیل قرار گرفته است و ثانیا ً با توجه به جایگاهی که در متن سازمان تجارت جهانی و حقوق سرمایه گذاری بین المللی یافته است، مورد بررسی قرار گرفته است.
هدف از این مطالعه ارائه یکسری خطوط راهنما در تفسیر شروط ملت کامله الوداد ، هدایت دولت ها در مذاکره بر سر موافقت نامه های حاوی شروط ملت کامله الوداد و داوران در تفسیر چنین موافقت نامه هایی ست و این از طریق تحلیل های مفصل صورت گرفته در ماهیت ، قلمرو، علت وجودی شرط ملت کامله الوداد، رویه قضائی موجود، گوناگونی و کاربردهای شروط ملت کامله الوداد در رویه معاصر و اینکه چطور شروط ملت کامله الوداد تفسیر شده و چگونه باید تفسیر شوند، میسر می شود. هم چنین از رهگذر رویه قضایی دیوان های ایکسید می توان به معیارهایی در جهت احراز اصل وحدت موضوع دست یافت.
نتایج حاصل از این تحقیق حاکی از آن است که توسعه تدریجی و احتمالا ً تدوین حقوق بین الملل بویژه در حوزه حقوق سرمایه گذاری دور از انتظار نخواهد بود.
کلید واژه ها: رفتار ملت کامله الوداد، رفتار متقابل، گاتس، تریپس، نظام تجارت جهانی.

علائم اختصاری Abbreviations
ACP: African Caribbean pacific states
AFTA: American free trade agreement
ARTAA: reciprocity trade agreements act
ASEAN: association of south East Asian nations
BITS: bilateral investment treaties
BTA: bilateral trade agreements
BYIL: British year book of international law
CAFTA: central American free trade agreement
CARICOM: common market of the Caribbean
CIMA: Chicago interactive marketing association
CL: compulsory licence
COMESA: common market of the eastern and southern Africa
CRTA: committee on regional trade agreement
EC: European communities
ECOWAS: economic community of West African states
EEC: European Economic Community
EFTA: European free trade association
ESCAPE: economic and social commission for Asia and the pacific
FDI: foreign direct investment
FIJL: foreign investment journal law
FTAA: free trade area of the America
GATT: general agreement on tariffis and trade
GATS: general agreement on trade and services
GSP: general system of preferences
ICSID: international centre for settlement of investment disputes
MAL: multilateral agreement on investment
MERCOSUR: Mercado comun de la sur
MFN: most favoured nation
NAFTA: north American free trade agreement
NT: national treatment
TRIPS: trade-related aspects of intellectual property rights
OECD: organization for economic cooperation and development
WAEMU: west African economic and monetary union
WAMU: west African monetary union
YILC: yearbook of the international law of commission
مقدمه
اصل منع تبعیض به عنوان یک قاعده کلی حاصل برابری دولت هاست. مطابق قطعنامه 2625 مجمع عمومی دولت ها می باید روابط خود در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و تجاری را بر طبق اصول برابری حاکمیت ها و … برقرار سازند.1
شرط ملت کامله الوداد عبارت است از یک قید معاهده ای که مطابق آن دولتی در برابر دولت دیگر متعهد به اعطای مطلوب ترین رفتار در قلمرو روابط مورد توافق یکدیگر می شود. شروط ملت کامله الوداد به عنوان تکنیک یا وسیله ای جهت افزایش برابری دولت ها و اصل منع تبعیض به کار گرفته شده است . هدف از چنین شروطی حفظ برابری اساسی میان تمامی کشورها صرف نظر از هرگونه تبعیض در تمامی زمان ها بوده است . چنین ابزاری دولت ها را در برابر تبعیض حفظ و حمایت کرده و تناسب میان منافع افراد برقرار و بی عدالتی های ناشی از نابرابری های رفتار را به برابری اصلاح می نماید . شروط ملت کامله الوداد در طول قرن ها بخشی از معاهدات اقتصادی را تشکیل داده اند . امروزه اصل عدم تبعیض اصل بنیادینی است که برای حصول به اهداف تجارت آزاد در چارچوب گات و سازمان تجارت جهانی به کار رفته است .
درج مستمر شروط ملت کامله الوداد در معاهدات سرمایه گذاری بین المللی2 و موافقت نامه های چند جانبه آزادی تجارت کالاها و خدمات در طول دو دهه اخیر سبب شکوفایی شرط شده و حیات مجددی به آن بخشیده است. در پرتو تلاش برای افزایش آزادسازی تجارت، وابستگی متقابل دولت ها به یکدیگر و جهانی سازی و همچنین با توجه به گسترش سیاست در باز در حوزه سرمایه گذاری خارجی، سرنوشت این معیار بیش از پیش مهم شده است . دو نمونه از معیارهای رفتاری ع
دم تبعیض یعنی رفتار ملت کامله الوداد و رفتار ملی به طور معمول در معاهدات سرمایه گذاری بین المللی درج می شوند. هدف هردوی این معیارها تضمین یکنواختی و برابری رفتار اعطا شده از طرف دولت میزبان و تعادل رقابت در بازار کشور میزبان است ، تا جایی که


دیدگاهتان را بنویسید