تقديم به :
و بعد از مدتها، پس از پيمودن راههاي فراوان که با حضور شيرين اساتيد عزيزم، با راهنماييها و دغدغه هاي فراوانشان و شيطنتهاي زيباي آن دوران، نگاههاي پدر ومادرم، با چشمهاي پر از برق شوق ، که خستگيهاي اين راه را به اميد روشني راه تبديل کرده و اميدوارم بتوانم در آينده ي نزديک جوابگوي اين همه محبت آنها باشم……………
اکنون، با احترام فراوان براي اين همه تلاش اين عزيزان براي موفقيت من…. ….
اين پايان نامه را به پدربزرگوار و مادرم مهربانم ، اساتيد عزيز و دوست داشتني ام تقديم ميکنم
اميدوارم قادر به درک زيباييهاي وجودشان باشم…………….
فهرست مطالب
چکيده 1
فصل اول:مقدمه 2
1-1-مقدمه: 2
فصل دوم : کليات و بررسي منابع 5
2- 1-راديکال هاي آزاد و اکسيداسيون روغنها و چربي ها 5
2-1-1-راديکال‌هاي آزاد 5
2-1-2-پيامدهاي پاتولوژيک راديکال‌هاي آزاد 5
2-1-3-انواع راديکال‌هاي آزاد 6
2-1-3-1راديکال هاي آزاد اکسيژن‌دار 6
2-1-3-2-راديکال‌هاي آزاد فلزي 8
2-2-اکسيداسيون روغن‌ها و چربي‌ها 8
2-2-1-فتواکسيداسيون 8
2-2-2-اکسيداسيون آنزيماتيک 9
2-2-3-اکسيداسيون اسيد هاي چرب به وسيله آنزيم ليپوکسي ژناز 10
2-2-4-اکسيداسيون خود‌به‌خودي 10
2-3- آنتي‌اکسيدان‌ها 11
2-3-1-آنتي‌اکسيدانهاي سنتزي 12
2-3-2-1- کاروتنوئيدها 16
2-3-2-2-توکوفرولها 16
2-3-2-3-اسيد اسکوربيک 17
2-3-2-4-ترکيبات فنوليک 18
2-3-2-4-1-فنوليک‌هاي ساده 18
2-3-2-4-2-اسيد و آلدهيدهاي فنوليک 19
2-3-2-4-3-استوفنون‌ها و فنيل استيک اسيدها 20
2-3-2-4-4-سيناميک اسيدها 20
2-3-2-4-5-کومارين‌ها 21
2-3-2-4-6-فلاونوئيدها 21
2-3-2-4-6-1-چالکون‌ها 21
2-3-2-4-6-2-ارون‌ها 22
2-3-2-4-6-3- فلاونوئيدها 22
2-3-2-4-6-3-1-فلاوانون‌ها 24
2-3-2-4-6-3-2-فلاوانونول‌ها 24
2-3-2-4-6-3-3-لکوآنتوسيانيدين‌ها 24
2-3-2-4-6-3-4-فلاون‌ها 26
2-3-2-4-6-3-4-1-کوئرستينها 26
2-3-2-4-6-3-4-2-کتچينها 27
2-3-2-4-6-3-4-3-پروآنتوسيانينها 27
2-3-2-4-6-3-5-آنتوسيانيدين‌هاو داکسي آنتوسيانيدين‌ها 28
2-3-2-4-6-3-6-آنتوسيانين‌ها 29
2-3-2-4-6-4-بي‌فلاونيل‌ها 29
2-3-2-4-6-5-بنزوفنون‌ها، زانتون‌ها و استيلبن‌ها 29
2-3-2-4-6-6-بنزوکينون‌ها، آنتراکينون‌ها و نفتاکينون‌ها 29
2-3-2-4-6-7-بتاسيانين‌ها 29
2-3-2-4-6-8-ليگنان‌ها 30
2-3-2-4-6-9-ليگنين 30
2-3-2-4-6-10-تانن‌ها 30
2-4-ارزيابي توانايي آنتي‌اکسيداني روغن‌ها و چربي‌هاي خوراکي 30
2-4-1-نگهداري در شرايط انبار 31
2-4-2-آزمايش‌هاي جذب اکسيژن 31
2-4-3-آزمايش‌هاي نگهداري در گرمخانه 32
2-4-4-روش اکسيژن فعال 32
2-4-5-روش فسادسنجي 32
2-4-6-تجزيه حرارتي تفاضلي 32
2-5-اندازه‌گيري ميزان اکسيداسيون در روغن‌ها و چربي‌ها 33
2-5-1-انديس پراکسيد 33
2-5-2-انديس تيوباربيتوريک(TBA) 33
2-5-3-انديس آنيزيدين 34
2-5-4-انديس توتوکس يا عدد اکسيداسيون 34
2-5-5-آزمايش کرايس 34
2-5-6-جذب در ناحيه طيف U.V 35
2-6-استخراج 35
2-6-1- روش‌هاي استخراج 35
2-6-1-1- روش سوكسله ( استخراج با حلال) 35
2-6-1-2- امواج فراصوتي 36
2-6-1-2-1-مکانيسم تاثير‌گذاري امواج فراصوت با شدت بالا 38
2-6-2-1-2-1-کاويتاسيون 38
2-6-1-2-2- تاريخچه استفاده از اولتراسوند 39
2-6-1-3-امواج مايکروويو 44
2-7-گياه گلرنگ 44
2-7-1-گونههاي گلرنگ از نظر مورفولوژي و گياهشناسي و پراکندگي 44
فصل سوم: مواد و روش ها 46
3-1- مواد 47
3-1-1- گياه گلرنگ 47
3-2- روش ها 47
3-2-1- آمادهسازي نمونه گياهي مورد نياز 47
3-2-2- استخراج ترکيبات آنتياکسيداني 48
3-2-2-1- روش ماسراسيون 49
3-2-2-2- استخراج با اولتراسوند 49
3-2-2-2-1- نحوه تعيين سطوح pH 49
3-3- آزمونهاي شيميايي 52
3-3-1- اندازهگيري مقدار کل ترکيبات فنوليک 52
3-3-2- رسم منحني استاندارد براي رابطه جذب و غلظت اسيد گاليک 53
3-3-3- تعيين فعاليت آنتيراديكالي 53
3-3-4-آزمون رنسيمت: 54
3-4- روش آماري 55
فصل چهارم: نتايج و بحث 56
4-1- انتخاب بهترين مدل 56
4-2- اندازه گيري محتواي ترکيبات فنولي عصاره گياه گلرنگ 57
4-2-1- اثر سه فاکتور دما، زمان و pH بر روي استخراج ترکيبات فنوليک 58
4-2-2-اثر روش استخراج بر مقدار استخراج عصاره استحصالي و مقدار کل ترکيبات فنوليک عصاره برگ گلرنگ 62
4-3-اثرسه فاکتور دما، زمان و pH مختلف بر فعاليت آنتي‌اکسيداني عصاره 63
4-4-1-اثر روش استخراج بر قدرت راديکال گيرندگي عصاره گلرنگ 66
4-5-بررسي اثر سه فاکتور دما، زمان و pH بر روي قدرت پايدارکنندگي روغن سويا 67
4-5-1-اثر روش استخراج بر روي ميزان پايدارکنندگي روغن سويا 70
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري 71
منابع 73
فهرست جدول ها
جدول2-1-واکنش هاي زنجيره اي اکسيداسيون 12
جدول2-2-طبقه‌بندي ترکيبات فنوليک بر اساس تعداد کربن 19
جدول2-3-ليست مطالعاتي كه از التراسوند به عنوان تكميل كننده روش استخراج تركيبات غذايي مختلف استفاده شده است: 41
جدول 3-1 تجهيزات مورد استفاده 46
جدول 3-2- مواد مصرفي 47
جدول 3-3 _تيمارهاي طراحي شده در آزمون سطح پاسخ بر اساس مدل باکس بنکن در 3 فاکتور در سه سطح 50
جدول 4-1Sum of squar- 57
فهرست شکل ها
شکل 2-1 تفاوت هيدروپراکسيدهاي حاصل از اتواکسيداسيون و فتواکسيداسيون اسيد لينولئيک 9
شکل2-2- بوتيليد هيدروکسي آنيزول 12
شکل2-3- بوتيليد هيدروکسي تولوئن 13
شکل2-4- ترت بوتيل هيدروکينون 14
شکل2-5-پروپيلن گالات 15
شکل 2-6- ساختار توکوفرول و توکوتري انول 17
شکل 2-7-ساختار اسيد آسکوربيک 18
شکل2-8-ساختار مولکولي رزورسينول 18
شکل2-9-ساختار مولکولي وانيلين 20
شکل2-10-ساختار مولکولي سيناميک، کافئيک و فروليک اسيد 20
شکل2-11-ساختار مولکولي چالکون و دي‌هيدروچالکون 21
شکل2-12-ساختار مولکولي ارون 22
شکل2-13-ساختار مولکولي فلاونوئيدها 22
شكل2-14-ساختار پايه فلاونوييدها 24
شکل 2-15-ساختار فلاوونول، آنتوسيانيدين و فلاوان 3ال 25
شکل2-16-ساختار مولکولي کوئرستين و کامفرول 26
شکل2-17-اکسيداسيون کوئرستين طي انجام فرآيند آنتي اکسيداني 27
شکل2-18-ساختارشيميايي پروآنتوسيانينها 28
شکل 2-19-طبقه بندي تانن ها 31
شکل2-20-دامنهامواجصوتيمختلف 36
شکل 2-21-شماي تشکيل پديده حفرگي 37
شکل 2-22-گياه گلرنگ 45
شکل 3-1 بوته گلرنگ 48
شکل 3-2 برگ گلرنگ خشک شده 48
شکل 3-3 نمونه تحت تاثير امواج اولتراسوند 51
شکل 3-4 مرحله سانتريفوژ 51
شکل 3-5 حذف حلال توسط دستگاه تبخير گردان تحت خلا 51
شکل 3-6 حذف نهايي حلال توسط آون تحت خلآ 52
شکل 3-7 دستگاه رنسيمت 54
شکل4-1- نمودار استاندارد تست فولين بر حسب اسيد گاليک 57
شکل 4-2- اثرمتقابل دو متغير دما و زمان بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک 58
شکل 4-3- اثر متقابل دو متغير زمان و pH بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک 58
شکل 4-4- اثر متقابل دو متغير دما و pH بر روي ميزان استخراج ترکيبات فنوليک 59
شکل 4-5-desirability for total phenolic 61
شکل4-6- مقايسه مقادير مشاهده شده با مقادير پيش بيني شده حاصل از هر تيمار 61
شکل4-7- اثر نوع روش بر بازده استخراج عصاره 62
شکل 4-8-اثر روش استخراج بر مقدار کل ترکيبات فنوليک عصاره 63
شکل 4-9- اثر متقابل دو متغير زمان ودما بر روي شاخص IC50 64
شکل 4-10- اثر متقابل دو متغير زمان و pH بر روي شاخص IC50 64
شکل 4-11- اثر متقابل دو متغير دما و pH بر روي شاخص IC50 65
شکل4-12-desirability for IC50 66
شکل 4-13- اثر روش استخراج بر روي ميزان فعاليت خورندگي راديکالهاي آزاد (شاخص IC50) 67
شکل 4-14- اثرمتقابل دو متغير زمان و دما بر روي قدرت پايدارکنندگي 67
شکل 4-15- اثر متقابل دو متغير زمان و pH بر روي قدرت پايدارکنندگي 68
شکل 4-16- اثر متقابل دو متغير دما و pH بر روي قدرت پايدارکنندگي 68
شکل4-17-همبستگي مقدار واقعي و مشاهده شده در مورد I.T 69
شکل 4-18-Desirability for I.T 69
شکل 4-19- اثر روش استخراج برروي ميزان پايداري روغن سويا(شاخص I.T) 70
چکيده
كانون توجهات تحقيقات اخير، مواد فتوشيميايي مشتق شده از گياهان بودهاند كه ناشي از اثرات مثبت آنها بر سلامتي بشر بوده است. مواد غذايي را درطي فرآوري در كارخانجات ميتوان با تركيبات فعالاز قبيل تركيبات فنولي كه داراي فوايد و خصوصيات فيزيولوژيكي از جمله ضدآلرژي، ضدالتهاب، ضدميكروبي، آنتي‌اكسيدانيو… ميباشند، غنيسازي نمود. اثرات سودمند موجود در تركيبات فنوليك به خصوصيت آنتياكسيداني آنها مربوط ميشود.در اين پژوهش، بهينه‌سازي فرايند استخراج ترکيبات فنوليک از عصاره متانولي 80 درصد (حجمي-حجمي) گياه گلرنگ با نام علمي Carthamustinctorious Lاز خانواده کمپوزيته و يا آستراسه توسط آزمون فولين سيوکالتو انجام گرديد. براي بهينه سازي فرايند در آزمون ها 3 فاکتور زمان (5،20،35 دقيقه)، دما (15،30و45درجه سانتيگراد) و pH (6،7و 8) مورد بررسي قرار گرفت. اين طرح از طريق Box-Behnken در 3 فاکتور و سه سطح که شامل 19 آزمون است انجام شد.در طي آزمون ها مربوط به بهينه سازي فرايند استخراجي که در شرايط (دماي 40 درجه سانتيگراد،زمان 32 دقيقهو3/7pH=)انجام شد داراي بيشترين ميزان استخراج ترکيبات فنوليک به ميزان 16 ميلي گرم گاليک اسيد (استاندارد ترکيبات فنوليک)به ازاي هر 1 گرم از پودر خشک گياه ثبت شد. در بررسي نتايج و روند نمودارها در هر دو فرايند، زمان به عنوان موثرترين فاکتور شناسايي شد.
براي بررسي فعاليت آنتي‌اکسيداني، علاوه بر آزمون فولين، آزمون DPPH و همچنين در ادامه به بررسي قدرت پايدارکنندگي روغن سويا توسط عصاره‌هاي استحصالي توسط آزمون رنسيمت پرداخته شد.در آزمون‌هاي مربوط به بهينه‌سازي عصاره‌اي که در شرايط (دماي C?31، زمان 40 دقيقه و 9/6pH=) و (دماي C?34،زمان 41 دقيقه و 7= pH) استخراج شدند به ترتيب باmg/ml57/0IC50=وh7/7I.T=، داراي بيشترين قدرت آنتي‌اکسيداني و قدرت پايدارکنندگي روغن سويا بودند.
فصل اول:مقدمه
1-1-مقدمه:
كانون توجهات تحقيقات اخير، مواد فتوشيميايي مشتق شده از گياهان بودهاند كه ناشي از اثرات مثبت آنها بر سلامتي بشر بوده است. مواد غذايي را درطي فرآوري در كارخانجات ميتوان با تركيبات فعال1 از قبيل تركيبات فنولي كه داراي فوايد و خصوصيات فيزيولوژيكي از جمله ضدآلرژي2، ضدالتهاب3، ضدميكروبي4، آنتي‌اكسيداني5و… ميباشند، غنيسازي نمود. اثرات سودمند موجود در تركيبات فنوليك6 به خصوصيتآنتياكسيداني آنها مربوط ميشود (61). تحقيقاتي در سالهاي اخير روي ميزان تركيبات فنوليك موجود در محصولات كشاورزي و پس‌مانده صنعتي آنها و ميزان در دسترس بودن اين تركيبات انجام شده است. تركيبات فنوليك داراي يك يا چند گروه هيدروكسيل متصل به يك حلقه آروماتيك شده ميباشد. اصطلاح فنوليك دسته بسيار بزرگي از تركيبات را تحت پوشش قرار ميدهد كه در دو گروه اصلي، اسيدهاي فنوليك7 و فلاونوئيدها8 قرار ميگيرند اسيدهاي فنوليك شامل اسيدهايي چون كافئيك9، گاليك10، پيكوماريك11، الايژيك 12و… هستند.از تركيبات فلاوونوئيدي مي‌توانآپژنين13، لوتئولين14، كوئرسيتين15، ايزورامنتين16، كامپفرول17 و… را نام برد. ازنقطه نظر استخراج ترکيبات مؤثره از محصولات كشاورزي و يا پسماندههايصنعتي، ميزان استخراج تركيبات فعالآنها از جمله تركيبات

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید