تقديم به:
تقديم به همسر وفرزندان مهربانم که با همدلي وهمراهي شان به اين مقام نائل آمدم.
سپاسگزاري:
بر خود فرض مي دارم از استاد فرهيخته ودانشمندم جناب آقاي دکتر قرباني که استاد راهنماي من بودند وحضرات عظام آقايان دکتر سيد علي مير ابراهيمي ودکتر سيد نورالدين مهدوي که اساتيد داور اين پايان نامه بودند،کمال تقدير و تشکر را بنمايم.
تعهدنامه اصالت رساله يا پايان نامه
اينجانب زهرا سالديده آزارکي دانش آموخته مقطع كارشناسي ارشد در رشته فقه و مباني حقوق اسلامي كه در تاريخ از پايان نامه / رساله خود تحت عنوان :
بررسي معامله مسلمان با کافر از ديدگاه فقه اماميه و حقوق ايران
با كسب نمره و درجه دفاع نموده ام ، بدينوسيله متعهد مي شوم :
1 ) اين پايان نامه / رساله حاصل تحقيق و پژوهش انجام شده توسط اينجانب بوده و در مواردي كه از دستاوردهاي علمي و پژوهشي ديگران ( اعم از پايان نامه ، كتاب ، مقاله و … ) استفاده نموده ام ، مطابق ضوابط و رويه موجود نام منبع مورد استفاده و ساير مشخصات آن را در فهرست مربوط ذكر و درج كرده ام .
2 ) اين پايان نامه / رساله قبلاً براي دريافت هيچ مدرك تحصيلي ( هم سطح ، پايين تر يا بالاتر ) در ساير دانشگاه ها و مؤسسات عالي ارائه نشده است .
3 ) چنانچه بعد از فراغت از تحصيل ، قصد استفاده و هرگونه بهره برداري اعم از چاپ كتاب ، ثبت اختراع و … از اين پايان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشي واحد مجوزهاي مربوطه را اخذ نمايم .
4 ) چنانچه در هر مقطع زماني خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشي از آن را مي پذيرم و واحد دانشگاهي مجاز است با اينجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرك تحصيلي ام هيچگونه ادعايي نخواهم داشت .
نام ونام خانوادگي دانشجو
زهرا سالديده آزارکي
تاريخ و امضاء
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکيده 1
مقدمه 2
فصل اول: کليات
1- فصل اول: کليات 4
1-1- بيان مسئله 4
1-2- پرسشهاي تحقيق 4
1-3- فرضيه هاي تحقيق 4
1-4- سوابق تحقيق 5
1-5- اهداف تحقيق 5
1-6- روش گردآوري اطلاعات 5
1-7- جنبه نوآوري و جديد بودن تحقيق 5
1-8- روش کار 5
1-9- ابزار گردآوري اطلاعات 5
1-10- روش تجزيه تحليل اطلا عات 5
فصل دوم: تعاريف،اصطلاحات ومباحث عام
2- فصل دوم:تعاريف،اصطلاحات ومباحث عام 7
2-1- بخش اول: تعاريف و اصطلاحات 7
2-1-1- تعريف معامله در لغت 7
2-1-2- معني کفر 7
2-1-3- معني حق و حقوق 8
2-1-4- معني روابط اقتصادي 9
2-1-5- معني لغوي مال 9
2-1-6- معني اصطلاحي مال 10
2-1-7- معني لغوي ربا 11
2-2- بخش دوم:مباحث عام 12
2-2-1- اقسام کافر 12
2-2-1-1- مشرک 13
2-2-1-2- اهل کتاب 13
2-2-1-2-1- کفار ذمي 14
2-2-1-2-2- کفار حربي 14
2-2-1-2-3- کافراني که احتمال نزول کتاب آسماني درباره آنان وجود دارد 15
2-2-1-2-4- کساني که براي آنان کتابي نيست ولي حدود و احکام دارند 15
2-2-1-2-5- مرتد 16
2-2-2- اصل مسلّم در رابطه مسلمانان با کفار 17
2-2-3- رابطه مال و ملک 18
2-2-4- تحليل لزوم ماليت مورد معامله 19
2-2-5- مباني داد وستدها در اسلام 20
فصل سوم:ماهيت روابط اقتصادي مسلمانان با کافران
3- فصل سوم:ماهيت روابط اقتصادي مسلمانان با کافران 23
3-1- بخش اول: اصل اولي در روابط اقتصادي مسلمانان با کافران 23
3-1-1- خريد و فروش مسلمان با کافر 26
3-1-2- مزارعه مسلمان با کافر 26
3-1-3- شرکت مسلمان با کافر 26
3-1-4- اجاره مسلمان با کافر 27
3-1-5- قرض مسلمان با کافر 28
3-1-6- استثناها 28
3-1-6-1- موارد استثناها 35
3-1-6-1-1- فروش قرآن به کافران 35
3-2-6-1-2- فروش برده مسلمان به کافر 38
3-2-6-1-3- شفعه بين مسلمان و کافر 40
3-2-6-1-4- ربا بين مسلمان و کافر 42
3-2-6-1-5- فروش سلاح به کافران 45
3-2-6-1-6- فروش زمين به کفار 47
3-2- بخش دوم:مستندات 50
3-2-1- آيات 50
3-2-1-1- آيه 141 سوره ي نساء 50
3-2-1-2- آيه ي 51 سوره ي مائده 50
3-2-1-3- آيه ي 7و 8 سوره ممتحنه 51
3-2-2- روايات 51
3-2-3- سيره معصومان 53
3-3- بخش سوم: ديدگاهها 54
3-3-1- ديدگاه فقها درباره معاملات ربوي 54
3-3-2- ديدگاه فقها درباره معاملات ربوي با اهل ذمه 55
3-3-3- ديدگاه فقها درباره معاملات ربوي با معاهدين و اقليت هاي ديني کشور 57
3-3-4- ديدگاه فقهاي اماميه درباره قاعده نفي سبيل 60
3-3-5- ديدگاه فقهاي که ازدواج را يک معامله مي دانند (ازدواج مسلمان با کافر) 62
3-4- بخش چهارم: معامله مسلمانان با کافر در حقوق 81
3-4-1- کاربرد قاعده نفي سلطه در حقوق ايران 81
فصل چهارم: نتيجه گيري
4- فصل چهارم: نتيجه گيري 87
منابع 91
چکيده انگليسي 95
چکيده
در اين جهان گسترده، که با شتاب به سوي دهکده ي بزرگ جهاني، به پيش مي رود و روابط انسانها بسيار نزديک شده، تنظيم قوانين حاکم بر روابط ملتها و مليتها بس ضروري و دشوار است. ما مسلمانان نيز، از اين قاعده جدا نيستيم بايد به تنظيم قوانين ديني و شريعت خويش، در زمينه ارتباط با ديگر ملتها و مليتها برآييم.
گرچه فقه ما،سرشار از احکام و فروع در اين باره است، اما منسجم کردن و به نظام کشيدن و بازنگري، با توجه به شرايط کنوني ارتباطات امري جديد و ضروري است.
اگر در گذشته قوانين حاکم بر روابط اقتصاي، فرهنگي، سياسي و حقوقي مسلمانان با بيگانگان و کافران ، مسأله ي گروهي اندک از مسلمانان بود، اما امروزه مسأله ي همه مسلمانهاست و بايد در سرلوحه پژوهشهاي فقهي قرار گيرد.
در اين نوشتار، در حد امکان به گوشه اي از اين موضوع بزرگ، يعني معاملات مسلمانان با کافران پرداخته شده است.
مقدمه
در اين نوشتار، در حد امکان به گوشه اي از اين موضوع بزرگ، يعني معاملات مسلمانان با کافران پرداخته شده است.
اين بخش از بحث، خود دو شاخه دارد:روابط و روابط دولتي؛ يعني گاه بحث و تحقيق درباره ي روابط اقتصادي مسلمانان با کافران است، و گاهي سخن درباره ي روابط اقتصاي دولتهاي مسلمان با دولتهاي کفر.
آنچه در اين مقاله به قلم مي آيد، شاخه نخست است، يعني روابط اقتصادي فردي.
در اين باب، با پرسشهاي بسياري رو به روييم، از اين دست:
اصل اولي در روابط اقتصادي مسلمان با کافران چيست؟
اين اصل بر چه مبنايي استوار ست؟
موارد استثنا از اين اصل چيست؟
اين استثناها، چگون تبيين مي شوند؟ و …
جهت آن که، نوشته، سير منطقي داشته باشد، مباحث موردنظر بدين صورت عرضه مي گردد:مقدمات که به تعريف مفاهيم و واژه ها اختصاص دارد.
مباني دادوستدها در اسلام.
اصل اولي در روابط اقتصادي مسلمانان با کافران بررسي موراد استثنا.جمع بندي مباحث.
فصل اول
کليات
1- فصل اول: کليات
1- 1- بيان مسئله
از آنجائيکه که در اين جهان گسترده، که شتاب به سوي دهکده بزرگ جهاني به پيش مي رود و روابط انسان ها بسيار نزديک شده، تنظيم قوانين حاکم بر روابط ملت ها و مليت ها پس ضروري و دشوار شده است. ما مسلمانان نيز از اين قاعده جدا نيستيم بايد به تنظيم قوانين ديني و شريعت خويش، در زمينه ارتباط با ديگر ملت ها و مليت برآييم. گرچه فقه ما، سرشار از احکام و فروع در اين باره است، اما منسجم کردن و به نظام کشيدن و بازنگري، با توجه به شرايط کنوني ارتباطات از امري جديد و ضروري است. اگر چه در گذشته قوانين حاکم بر روابط اقتصادي، فرهنگي، سياسي و حقوقي مسلمانان با بيگانگان و کافران، مسأله گروهي اندک از مسلمانان بود، اما امروزه مسأله همه مسلمانان است و بايد در سرلوحه پژوهش هاي فقهي قرار گيرد لذا بخاطر اهميت موضوع بر آن شدن تا اين مقوله را از ديدگاه فقهي و حقوقي بسنجم تا هرگونه شک و شبهه در اين مورد زدوده گردد.
1-2- پرسشهاي تحقيق
1- اصل اولي در روابط اقتصادي مسلمانان با کافران چيست؟
2- مستندات و حکم معامله مسلمان با کافر چيست؟
3- نظرات فقهاي اماميه درباره معامله مسلمان با کافر چيست؟
1-3- فرضيه هاي تحقيق
1- مبناي اصل روابط اقتصادي و موارد استثناء آن اصل مورد تبيين است.
2- حکم معامله مسلمان با کافر با توجه به آيات و روايت قابل اثبات است.
3- نظرات فقهاي اماميه درباره معامله مسلمان با کافر مورد نقد و بررسي است.
1-4- سوابق تحقيق
در اين زمينه مطالبي به صورت عربي در کتب مرجع از جمله جواهرالکلام و شرايع الاسلام،
آورده شده است که در اين تحقيق از آنها بهره خواهم برد.
1-5- اهداف تحقيق
علمي و در صورت اثبات کاربردي خواهد بود.
1-6- روش گردآوري اطلاعات
کتابخانه اي
1-7- جنبه نوآوري و جديد بون تحقيق
براي اولين بار در اين واحد دانشگاهي به صورت فارسي ارائه ميگردد.
1-8- روش کار
تحليلي و توصيفي
1-9- ابزار گردآوري اطلاعات
ابزار گردآوري اطلاعات به صورت فيش برداري و با بهره گيري از سي دي هاي آموزشي و
پايگاههاي اينترنتي ميباشد.
1-10- روش تجزيه تحليل اطلا عات
از مطالب فيش برداري شده، براساس اصول معين بهره خواهم گرفت، و از راهنمايي هاي استاد راهنما بهره خواهم برد و در صورت نياز به نقد و تحليل بندي کار مبادرت خواهم نمود.
فصل دوم
تعاريف،اصطلاحات ومباحث عام
2- فصل دوم: تعاريف، اصطلاحات و مباحث عام
2-1- بخش اول تعاريف به اصطلاحات
2-1-1- تعريف معامله در لغت
“معاملات” عبارت از احکام شرعي متعلق به امور دنياست به اعتبار بقاي شخص؛ مانند بيع، رهن، اجاره، نکاح و جز آن ها… و بالجمله آنچه مقصود اهم از آن دنيا باشد، معامله است.1
2-1-2- معني کفر
در تبيين مفهوم واژه “کفر” به نظر سه تن از دانشمندان بسنده مي کنيم:
شيخ ابوالفتح رازي در معناي کفر، مي نويسد:
“بدان که کفر، در لغت، ستر باشد … و شب را کافر خوانند براي آن چيزها را به تاريکي باز پوشاند … و در اصطلاح، کفر، حجود به دل باشد و به نزديک ما از فعل دل باشد. چنانکه ايمان، براي آن که خداي تعالي آن را نيز با دل حواله کرد”. في قوله: “ولکن من شرح بالکفر صدراً فعليهم عضب من الله و لهم عذاب عظيم”.2
طبرسي، معناي لغوي و اصطلاحي کفر را چنين بيان مي کند:
“کفر در لغت، برخلاف “شکر “است، همچانکه “حمد” بر خلاف “ذمّ” است، پس کفر، پوشاندن و مخفي کردن آن است و شکر، انتشار نعمت و اظهار آن …و کفر در [اصطلاح] شرع، عبارت است از انکار آنچه که خداوند معرفت آن را بر بندگانش، واجب کرده، چون معرفت توحيد و عدل الهي و پيامبر خدا و معرفت هر آنچه که از سوي خداوند آمده و از ارکان شريعت اسلام، محسوب مي شود پس هر که چيزي از آنچه گفته شد را انکار کند، کافر است …”3
چنانکه قرآن مي فرمايد:
“و لکن الذين کفروا يفترون علي الله الکذب”4
آنان که کافر شده اند، بر خداوند افتراي کذب مي بندند.
علامه طباطبائي، بعد از بحثي کوتاه در رابطه با معناي کفر، چنين مي نويسد:
“بدان که کفر، همانند ايمان، صفتي است، قابل شدّت و ضعف و همانند ايمان، مراتبي دارد که آثار گوناگوني در پي دارد”.5
2-1-3- معني حق و حقوق
در تعريف مفهوم اصطلاحي حقوق، هر مکتبي منطبق بر تفکر خاص خويش، از آن تعريفي ارائه کرده است، بعضي مي گويند:
“به مجموعه قوانين و قواعد و رسوم لازم الاجرا که براي استقرار نظم در جامعه انساني وضع شده است، حقوق مي گويند”.6
در کتاب

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید