شغلی دارد فرسودگی شغلی است ( حیدری 1379 )
کار یک منبع بسیار مهم برای امرار معاش و احراز موقعیت های اجتماعی است که در عین حال می تواند به استرس ، تحلیل رفتن قوای جسمی و روانی منجر شود ، محیط کار محرکهای فیزکی ، روانی و اجتماعی تشکیل شده است که هر کدام از این عوارض می تواند عامل ایجاد تنیدگی به حساب می آید ، فشار ناشی از انجام کار یکی از رایج ترین علل تنیدگی می باشد . (غروری ، 1381 )
افراد مقدار زیادی از وقت خود را صرف کارشان می کنند و چنانچه احساس اضطراب و عدم توانایی سازگاری با آن یا نارضایتی از آن بنمایند این امر به تنیدگی آن ها خواهد افزود . (همان منبع ، 1381 )
اضطراب و عصبیت های محیط شغلی یکی از مشکلات روز جهانی است که با آغاز انقلاب صنعتی و رواج تولید انبوه و شکل گیری نهاد های دولتی و سازمان های گسترده مورد نظر صاحب نظران مدیریت و روانشناسی قرار گرفته و مباحثی همچون سلامتی ، ارزش های انسانی ، ایمنی ، آرامش ، اضطراب ، ناکامی ، سر خوردگی ، بحران روحی ، سکون حرفه ای ، احساس عدم موفقیت و امثال آن طرح گردید . ( خنیفه. 1388 )
تحقیقات و مطالعات انجام شده در زمینه ی استرس و تأثیرات آن بر زندگی و از جمله شغل حاکی از آن است که باید تا آن جا که می توان میزان استرس را در محل کار با روش های مختلف کاهش داد . که این روش ها شامل : تغییر در محیط کاری و نحوه ی مدیریت مدیران و ایجاد فضای دوستانه در محیط کار، که هر کدام از آن ها می توان در بهبود کارکنان و افزایش راندمان ادارات مؤثر شود . که اگر چنین نشود باعث یأس و ناامیدی و بسزایی از کار و فرسودگی زود هنگام شاغلین در ادارات می شود . ( عزوری ، 1381 )
بنابراین : محقق در، صدد بررسی رابطه بین استرس شغلی با فر سودگان شغلی کارکنان ادارات …. می باشد .
ضرورت انجام تحقیق :
انسان عصر حاضر در جریان سازگاری با محیط اجتماعی و شغل ناچار است محدودیت و فشار های را متحمل شود . ( آنژلا ، 1382 )
فرسودگی شغلی به خستگی ناشی از فشار های موجود در محل کار و همچنین علایم و حالات تحلیل رفتگی قوا ، سر خوردگی و گوشه گیری در کارکنان گفته می شود . ( همان منبع، 1382 )
فرسودگی شغلی عواقب و هزینه هایی بسیار بر سازمان ها و کارکنان تحمیل می کند مانند : تعویض مکرر شغل و محل کار ( افزایش نقل و انتقالات ، غیبت ها و مر خصی های فراوان ، افت کیفیت کار تحت تأثیر قرار گرفتن سلامت روانی فرد ، کاهش کیفیت خدمت ارائه شده به ارباب رجوع ، رکورد و تاخیر در سلسله کار های اداری …. ( پور قاسمی . 1383 )
کسالت های ناشی از اضطراب و استرس های شغلی سالانه هزاران میلیارد دلار هزینه برداشته و ادارات بدون توجه به استرس شغلی و سلامت روانی و جسمی کارکنان نه تنها موفقیت به دست نمی آورند بلکه باعث خستگی مفرط و فرسودگی زود رس کار کنان می شوند . ( جیبیان ، 1382 )
برای کار در ادارات ما نیازمند به نیروی انسانی با انگیزه هستیم که وظایف خود را به درستی انجام دهند که نه تنها باعث پیشرفت خود بلکه در ارتقا سطح جامعه ی خود بکوشند و این مسیر نیست جز با ایجاد فضای مناسب در محیط کار . ( همان منبع، 1382 )
امروزه یکی از مشکلات سازمان ها عدم رضایت سازمانی مدیران و کارکنان از شغل و سازمانهایشان و رویا رویی آنان با عوامل استرس زای درون و برون سازمانی و عوامل به وجود آورنده ی فرسودگی شغلی می باشد که با توجه به اهمیت این متغییر ها در عملکرد افراد و سازمان ، لازم است که بیشتر مورد بررسی قرار گیرند و در این خصوص سازمان ها باید بتوانند میزان تحمل کارکنان را افزایش داده و تأثیر عواملی که باعث ایجاد استرس و فرسودگی شغلی می شوند کاهش دهند تا بهره وری فردی و سازمانی افزایش یابد ( آلیگار، 1379 )
از آن جا که تا کنون در این زمینه پژوهش های اندکی صورت گرفته لذا آگاهی از این که راه های کاهش استرس شغلی چیست و اینکه بدانیم آیا استرس شغلی در فرسودگی شغلی نقش دارد لازم و ضروری است . لذا اگر بتوانیم این راه ها را پیدا کنیم می توانیم افراد را با اعتماد به نفس و توانایی و آمادگی بهتر در سر مشاغل خود ببینم که این امر می تواند به پیشرفت جامعه کمک کند .
اهداف پژوهش :
بیان هدف یا اهداف پژوهش یکی از بخشهای مهم پژوهش است زیرا این بخش از تحقیقات مشخص می کند که محقق چه چیز را مورد نظر قرار داده است و اصولاً در جستجوی چه چیزی است بدون نیاز هدف ، امکان ارزشیابی از کار محقق وجود ندارد . نتیجه گیری پژوهش به یافته های آن بستگی دارد و این امر بدون هدف امکان پذیر نیست . ( دلاور ، 1380 )
هدف کلی : بررسی میزان تأثیر استرس شغلی در فرسودگی شغلی کارکنان ادارات شهرستان سرپل ذهاب
اهداف جزئی :
1-بررسی رابطه بین فشار کار با فرسودگی شغلی
2- بررسی رابطه بین روابط کار خوب با فرسودگی شغلی
3- بررسی تأثیر رابطه حقوق و مزایا با فرسودگی شغلی
4- بررسی تأثیر رابطه بی خوابی با فرسودگی شعلی
فرضیات تحقیق:
فرضیه کلی :بین استرس شغلی و فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد .
فرضیات جزئی :
1-بین فشار کار با فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد .
2- بین بی خوابی و فرسودگی شغلی ارتباط وجود دارد .
3- بین روابط کاری خوب با فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد .
4- بین حقوق و مزایا با فرسودگی شغلی رابطه وجود دارد .
متغیر های پژوهش :
متغییر مستقل : استرس شغلی
متغییر وابسته : فرسودگی در کار
متغییر مزاحم : شرایط اجتماعی
متغییرکنترل : اد ارات شهرستان سرپل ذهاب
متغییر تعدیل کننده : جنسیت کار کنان است .
تعاریف مفاهیم و اصطلاحات :
تعاریف نظری:
استرس : استرس حاصل نیاز ما به سازگاری فیزیکی ، ذهنی و احساسی در مقابل یک تغییر است . ( ورا. پینر3 ، 1388 )
استرس شغلی : پاسخ های فیزیکی و عاطفی زیان آور ی که شخص در زمانی که شرایط شغلی با توانایی ها ، امکانات در دسترس و نیاز های نیروی کار مطابقت نداشته باشد ( ساعتچی ، 1381 )
فرسودگی شغلی : رایج ترین تعریف فرسودگی از ( مازلاک جکسون ، 1993 ) است که آن را سندروم روانشناختی متشکل از سه بعد خستگی احساس یا هیجان و کاهش کفایت شخصی می دانست .
تعاریف عملیاتی :
استرس شغلی :نمره ای که از طریق پرسشنامه استرس شغلی بدست آید
فرسودگی شغلی : نمره ای که از طریق پرسشنامه فرسدگی شغلی بدست آید
فصل دوم :
ادبیات و پیشینه ی تحقیق
مقدمه :
مهم ترین عاملی که بر اساس نظریه تحلیل روانی علت تمام بیماری های روانی محسوب می شود اضطراب است. مفهوم اضطراب در مکتب تحلیل روانی نقش برجسته ای دارد .
فروید اضطراب را درد روانی نامیده است . یعنی به همان صورت که اگر بدن دچار زخم التهاب و بیماری گردد اولین نشانه آن به صورت تب ظاهر می شود ، اگر فرد از نظر روانی دچار مسئله و مشکل شود اولین نشانه آن به صورت اضطراب جلوه گر می شود . اضطراب هم علت است هم معلول . یعنی علت بسیاری از ناراحتی ها روانی اضطراب است که به صورت مستقیم و غیر مستقیم تأثیر بر زندگی شخصی و اجتماعی فرد می گذارد ( دکتر حسین راد ، 1378 )
فروید4 معتقد است ، اضطراب بهائی است که بشر کنونی برای تمدن می پردازد . به نظر می رسد که در این عصر به اصطلاح متمدن ، مشکلات انسان همواره رو به تزاید بوده است . جنگها زندگی شخصی و خانوادگی بشر را به مخاطره انداخته اند و او را در اندوه و ناآرامی اجتماعی رها ساخته است . جزء روخدادهای اقتصادی و تغیرات تکنولوژی تأثیر خود را به صورت ، فرسودگی شغلی و از دست دادن موقعیت های شغلی ، فقر و تنگ دستی برای میلیون ها تن از افراد بشر نمایان ساخته است .
فقر فرساینده و تبعین در کنار در آمد های سر شار ، فشار روانی و اجتماعی بشر را افزایش داده است . آلودگی هوا و محیط زندگی و اجتماعی به طرز خطر ناک موجبات اصمخال ، فشار و فرسودگی بشر را فراهم ساخته ، امنیت روانی و اجتماعی و شغلی آن ها را به خطر انداخته است . و از طرف دیگر نبودن روابط خانوادگی و نداشتن شغلی مناسب و حقوق و مزایا ی خوب ، و بی خوابی های ناشی از فشار کار منجر به استرس می شوند و این استرس نیز تبعاتی دارد که یکی از آن ها که به شغل و کار و زندگی اجتماعی شخص مربوط می شوند فرسودگی شغلی است . ( کلمن5 ، 1972 )
استرس :
استرس فشاری است که در اثر تغییرات ایجاد شده در محیط بدن تحصیل می شود بعضی از استرس ها مفید هستند اما وقتی از کنترل خارج می شوند بدن به طرق مختلفی از آثار سوء آن رنج می برد استرس تحصیل شده انرژی بدنی و ذهنی را تحت تأثیر قرار می دهد به دنبال استرس کاهش انرژی ذهنی و بدنی خستگی ، بی خوابی تحریک پذیری و احساس فرسودگی ، افزایش ضربان قلب بالا رفتن فشار خون ، افت قند خون آسیب پذیری سیستم ایمنی و تغییردر وضعیت اشتها ایجاد می شوند . مجموعه موارد ذکر شده تأثیرات نامطلوبی بر فعالیت فرد سالم گذاشته و باعث تضعیف بدن می شود . در شرایط استرس تولید سلول های ایمنی نوعی لنفیوست آ افزایش می یابد و مقدار زیادی سم در بدن انسان جمع می شود .
افزایش تولید هورمونا ادر نالین در بدن به دنبال قرار گرفتن در استرس و در شرایط جدید ناموزون در بدن ایجاد می شود تولید بیشتر ادر نالین به بدن کمک می کند تا انرژی بیشتری برای مقابله با شرایط جدید داشته باشد از طرفی تولید ادر نالین ذخایر مواد قندی را تخلیه می کند تا افزایش ترشح بدن پاسخ طبیعی ، به استرس است . ( نیلیان ، 1371 )
تعریف استرس از نظر راجرز :
از نظر راجرز استرس واکنش ارگانیسم است که به ادراک نیمه هوشیار تجربه ای که می تواند هوشیار بشود با ساختار خویش نا همخوان گردد و بنابراین تغییر را بر خود پندارد تحمیل می کند نا همخوانی بین خویشتن و تجربه به عنوان یک منبع دائمی تنش و تهدید باقی می ماند .
استرس شغلی :
استرس شغلی نوعی استرس است که با محیط کار یا عوامل مرتبط با آن در ارتباط است و زمانی رخ می دهد که شرایط کار با اطلاعات توانایی ، نیاز ها و میل و رغبت فرد مطابقت ندارد و شامل استرس ناشی از ناراحتی شغلی ، امنیت شغلی ، مشاغل پرتنش و پر خطر است ( پور قاسمی ، 1383 )
از دیدگاه دیگر استرس شغلی می تواند به عنوان پاسخ های فیزیکی و احساس مضر تعریف شود و زمانی رخ می دهد که الزامات شغلی با توانایی ها ، منابع یا نیاز های کارمندان مطابقت نداشته باشد . استرس شغلی می تواند به ضعف سلامتی و حتی آسیب دیدن افراد منجر شود ( سید مهدی الوانی 1379 ) ……
و همچنین استرس شغلی به عنوان تنش متقابل بین شرایط و کار و ویژگی های فردی مشاغل و میزان پیش تر از حد خواست های محیط کار و در نتیجه فشار های مرتبط با آن است که بتوانند از عهده آن بر آید ( همان ، 1379 )
تقریباً همه معتقدند استرس شغلی نتیجه تعامل بین فرد شاغل و شرایط کاری است .
( لطف اله علی پور ، 1390 ) معتقد است درست است که کار منبع مالی و برخی از نیاز ها ی اساسی آدمی نظیر تحرک روانی و بدنی را ارضاء می کند با وجود این کار می تواند منبع فشار روانی نیز باشد . وی معتقد است استرس اثرات فراوانی بر عملکرد و فعالیت های اعضای سازمان دارد . مدیران ، کارکنان و ارباب رجوع سازمان تحت تأثیر فشار های عصبی دچار حالات روانی خاصی می شوند و دست به اعمالی می زنند که در فعالیت ها و باز دهی سازمان منعکس می شود .
ارتباط استرس شغلی با فشار کار
در دهه های اخیر موضوع استرس شغلی و آثار آن در سازمان ها مورد توجه واقع گردیده است . اگر چه در علم پزشکی مسأله فشار عصبی و علل و عوارض آن مدت هاست مورد بررسی و تحقیق قرار دارد اما بحث در رفتار سازمانی تازه گشوده شده است . ( معصومه فلاحی ، 1390 )
علیرغ

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید