persicus
52/0
27/0
42/0
10/0
Centaurea virgata
*22/5
*95/1
*68/3
*87/1
Cosinia bakhtiarica
10/1
28/0
4/0
12/0
Dianthus sp.
78/0
83/0
Echinops endotvicaus
02/1
87/1
45/0
97/0
Eryngium sp.
57/0
35/0
Festuca ovina
*2/2
*17/0
*72/1
*2/0
Lactuca orientalis
67/0
5/0
25/0
18/0
Noaea mucronata
*2/0
*88/2
08/0
87/0
Onopordon sp.
17/0
5/0
07/0
22/0
Onobrychis melanotricha
82/1
4/1
Origanum majorana
5/0
22/0
Phlomis olivieri
07/0
13/0
07/0
08/0
Picris strigosa
*13/7
*35/0
*10/4
*28/0
Poa bulbosa
*77/5
*48/0
*5/4
*5/0
Pronus sp.
48/3
32/0
Scandix sp.
28/0
15/0
Stachys inflata
15/0
15/0
Stachys lavandulifolia
33/0
28/0
28/0
23/0
Tragopogon graminifolius
08/0
05/0
Annual forb
*85/3
*45/11
Annual grasses
*30/31
*90/10
جمع کل
*11/73
*11/78
*43/22
*40/15
* معنيدار بودن تفاوت ميانگين در سطح 5 درصد را نشان ميدهد
ns عدم معنيداري تفاوت ميانگين را نشان ميدهد
4-4-2- بررسي اثر آتش بر تراکم گونههاي گياهي
ميانگين تراکم در منطقه شاهد 40/15 پايه در هر متر مربع ميباشد در مقابل ميانگين تراکم گونهها در منطقه آتشسوزي شده 43/22 پايه در هر متر مربع ميباشد. اين افزايش ميزان تراکم در عرصه آتشسوزي شده کاملاً مشهود است. به دليل آتشسوزي پوشش بوتهاي کاهش و در مقابل گونههاي گراس و فورب با تعداد پايههاي بيشتري جايگزين شدهاند و منجر به افزايش تعداد پايهها در هر متر مربع شدهاند
4-4-2-1- اثر آتش بر تراکم گياهان جنس Astragalus
با بررسي ميانگين تراکم در دو عرصه شاهد و تيمار متوجه ميشويم که تعداد پايههاي گياه Astragalus adscendens در هر متر مربع از 35/2 پايه بعد از آتشسوزي به 38/0 پايه در متر مربع کاهش يافته، گونه Astragalus gossypinus (گون پنبهاي) از 13/0 به 12/0 پايه در متر مربع کاهش يافته ولي اختلاف معنيداري را نشان نميدهد. گونه Astragalus remotijogus نيز در عرصه کنترل (سوخته نشده) مشاهده نشده ولي در منطقه تيمار 62/1 پايه در هر متر مربع حضور پيدا کرده است. که اين نشان دهنده مناسب شدن عرصه براي رشد اين گياه است (جدول 4-4)
4-4-2-2- اثر آتش بر تراکم گياه Picris strigosa و Centaurea virgata
تعداد پايههاي Picris strigosa بعد از آتشسوزي تقريباً 51% افزايش يافته و از 28/0 پايه به 10/4 پايه در متر مربع ميرسد. همچنين پايههاي Centaurea virgata از 87/1 به 68/3 پايه در متر مربع رسيده است. اختلاف ميانگين تراکم هر دو گونه در عرصه شاهد و تيمار معنيدار ميباشد. اين مهم به دليل مناسب شدن محيط رشد در عرصه آتش بعد از کاهش گونههاي خشبيAstragalus adscendens , Astragalus gossypinus وNoaea mucronata ميباشد (جدول 4-4).
4-4-2-3- اثر آتش بر تراکم گياه Bromus tomentellus
Bromus tomentellus از 58/2 پايه به 92/0 پايه در متر مربع کاهش يافته است.
4-4-2-4- اثر آتش بر تراکم گياهان Festuca ovina, Agropayron , Poa bulbosa
Agropayron از 67/0 به 42/1 پايه در هر مترمربع افزايش يافت و همچنين Poa bulbosa با 5/0 ميانگين پايه در هر متر مربع بعد از آتشسوزي افزايش و تراکم آن به 5/4 پايه در متر مربع رسيد. Festuca ovina نيز بعد از آتشسوزي از مقدار 2/0 به 72/1 پايه در متر مربع رسيد (جدول 4-4).
4-4-2-5- اثر آتش بر تراکم گياه Agrostis
Agrostis با 53/3 پايه بعد از آتشسوزي حذف شد که نشان دهنده حساسيت زياد اين گياه به آتشسوزي ميباشد.
4-5- نتايج به دست آمده از مطالعات پوشش گياهي بر اساس فرم رويشي
گونهها بر اساس فرم رويشي تقسيم و ارزيابي شدند، مقايسه ميانگين تاجپوشش و تراکم هر فرم رويشي در دو عرصه شاهد و تيمار در جدول زير خلاصه شده است.
جدول 4-5- مقايسه ميانگين تاجپوشش فرمهاي رويشي و تراکم فرمهاي رويشي چندساله در دو تيمار شاهد و آتش از طريق آزمون T جفت نشده
تراکم (پايه در مترمربع)
درصد تاجپوشش
فرم رويشي
منطقه آتش
منطقه کنترل
منطقه آتش
منطقه کنترل


*30/0±85/5
*66/0±45/11
فورب يکساله
*16/0±98/0
*41/0±53/3
*6/0±67/3
*76/3±02/35
بوته خشبي
*22/0±20/11
*45/0±66/2
*33/0±02/18
*52/0±99/5
فورب چندساله


*74/1±30/31
*73/1±90/10
گراس يکساله
ns49/0±56/8
ns33/0±48/7
*81/0±27/14
*46/0±27/11
گراسچندساله
*46/0±32/0
25/4±48/3
درختچه
*18/0±74/20
*21/0±99/13
*51/0±11/73
*94/0±12/78
جمعکل
دادهها ميانگين ± انحراف استاندارد از ميانگين هستند.
*معنيدار بودن تفاوت ميانگين در سطح 5 درصد را نشان ميدهد.
ns عدم معنيداري تفاوت ميانگين را نشان ميدهد.
4-5-1- بررسي اثر آتش بر تاجپوشش فرمهاي رويشي
4-5-1-1- بررسي اثر آتش بر درصد تاجپوشش فوربهاي يکساله
نتايج حاصل از آمار نشان ميدهد که درصد تاجپوشش فوربهاي يکساله از 45/11 درصد در متر مربع منطقه شاهد به 85/5 درصد در منطقه آتشسوزي ميرسد.
4-5-1-2- بررسي اثر آتش بر درصد تاجپوشش بوتههاي خشبي
بر اساس آمار مورد مطالعه درصد تاجپوشش گياهان بوتهاي خاردار از 02/35 به 67/3 درصد کاهش مييابد. در واقع آتشسوزي باعث کاهش درصد تاجپوشش گياهان بوتهاي خشبي ميشود، چون اين فرم رويشي نسبت شاخه به ريشه زيادي دارد، بنابراين درصد زيادي از تاجپوشش آن در معرض مستقيم آتشسوزي قرار دارد و تقريباً حدود 11 درصد از تاج خود را از دست ميدهد. حتي سه سال بعد از آتشسوزي اين فرم رويشي نتوانسته به حالت قبلي خود بازگردد.
4-5-1-3- بررسي اثر آتش بر درصد تاجپوشش فوربهاي چندساله
فوربهاي چندساله از 99/5 درصد در عرصه کنترل به 02/18 درصد در منطقه آتش ميرسد. اين افزايش ناشي از افزايش پايههاي Picris strigosa و Centaurea virgata در منطقه آتش به دليل مناسب شدن رشد براي آنها بعد از حذف بوتهها ميباشد.
4-5-1-4- بررسي اثر آتش بر درصد تاجپوشش گندميان يکساله
گندميان يکساله نسبت به آتشسوزي مقاومت بيشتري از خود نشان دادند و بعد از آتشسوزي مقدار آن تقريباً 8/2 برابر شد. درصد تاجپوشش گندميان يکساله از 9/10 به 30/31 درصد به طور ميانگين رسيد. گياهاني مانند Bromus danthonia, Bromus tectorum, Heteranthelium, Aegilops cylindrica, Taeniatherum asperum, Stipa capensis از جمله گندميان يکساله افزايش يافته در منطقه تيمار بودند.
4-5-1-5- بررسي اثر آتش بر درصد تاجپوشش گندميان چندساله
نتايج مقايسه ميانگين درصد تاجپوشش نشان ميدهد که گراسهاي چندساله از 27/11 درصد به 28/14% در منطقه تيمار ميرسد. گندميان چندسالهاي شامل Agropayron, Festuca ovina, Poa bulbosa و Bromus tomentellus از جمله گياهاني هستند که بعد از آتشسوزي به درصد تاج‌پوشش خوبي ظاهر شدند، در مقابل گياه Agrostis مقاومت کمتري نسبت به آتشسوزي از خود نشان دادند و درصدي از پوشش خود را از دست دادند.
4-5-1-6- بررسي اثر آتش بر درصد تاجپوشش درختچهها
در منطقه آتش فرم رويشي درختچه وجود نداشت ولي در منطقه شاهد تعدادي پايه Pronus با درصد تاج پوشش حدود 48/3 درصد مشاهده شد.
شکل 4-1- نمودار مقايسه ميانگين درصد تاجپوشش گونههاي گياهي بر اساس فرم رويشي
همانطور که از نمودار بالا نيز پيداست ميانگين تاجپوشش بوته خشبيها در منطقه کنترل بسيار زياد بوده که بعد از آتشسوزي اين مقدار بسيار کم و به 67/3 درصد ميرسد. در مقابل درصد گراسهاي يکساله، فوربهاي چندساله و گراسهاي چندساله به ترتيب در منطقه آتش افزايش مييابد.
4-5-2- بررسي اثر آتش بر تراکم فرمهاي رويشي چندساله
4-5-2-1- بررسي اثر آتش بر تراکم بوتههاي خشبي
تراکم بوتههاي خشبي خاردار در منطقه سوختهنشده 53/3 و در منطقه سوخته شده 98/0 ميباشد. بعد از آتشسوزي پايههاي گياهان بوتهاي خشبي به طور معنيداري کاهش يافته است (جدول 4-5).
4-5-2-2- بررسي اثر آتش بر تراکم فوربهاي چندساله
طبق آمار ارائه شده تعداد پايههاي فورب چندساله از 66/2 به 20/11 پايه در متر مربع به طور ميانگين رسيده است و اين نشان دهنده افزايش معنيدار تراکم فوربهاي چندساله ميباشد (جدول 4-5).
4-5-2-3- بررسي اثر آتش بر تراکم گندميان چندساله
گندميان چند ساله که شامل گياهان Agropayron, Poa bulbosa، Festuca ovina، Agrostis و Bromus tomentellus در تيمار شاهد و آتش ميباشد، از 48/7 به 56/8 پايه در متر مربع به طور ميانگين رسيده است که از نظر آماري تفاوت معنيداري را نشان نميدهد (جدول 4-5).
4-5-2-4- بررسي اثر آتش بر تراکم درختچهها
در منطقه آتشسوزي فرم رويشي درختچه مشاهده نشد. در منطقه شاهد 32/0 پايه در مترمربع درختچه وجود داشت که بعد از آتشسوزي حذف شد و ساير فرمهاي رويشي جايگزين شدند (جدول 4-5).

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید