تري از وسيله نقليه خود ، قابليت هاي آن و حتي قابليت هاي خود در رانندگي و پيش بيني عكس العمل ديگران دارد . اين مزيتها سبب مي شود كه يك راننده با تجربه در تمامي رفتارهاي خود با پختگي بيشتري عمل كند و در صورت لزوم در زمان هاي بحراني ، بهترين تصميم را بگيرد .
4) شخصيت اجتماعي و سطح تحصيلات
احساس نارضايتي و غير اجتماعي بودن ، باعث به وجود آمدن تنش هايي در عمق روح و روان انسان مي شود كه قدرت تصميم گيري صحيح را در لحظات بحراني از انسان سلب مي كند. از طرف ديگر تحصيلات بالاتر ، باعث مي شود كه فرد خود را كمتر دچار حوادث سازد. بدون شك مسائل اجتماعي و وضعيت فرهنگي در نحوه رانندگي افراد و ميزان تخلفات نقش مهمي دارد.
5) هوش و ذكاوت
در تحقيقات به عمل آمده توسط متخصصين امر ، مشخص شده است ، افرادي كه مكرراً تخلف مي كنند در ميزان هوش و ذكاوت ، مدت عكس العمل و نظاير آن تفاوت قابل ملاحظه اي با افرادي كه تخلف نكرده يا به ندرت تخلف مي كنند ، دارند .

ب) بیماری های روانی و مرضی
همواره در تعاملات اجتماعي و روابط بين فردي ، مسأله ترافيك و رانندگي در شهر مورد توجه مي باشد ، چرا كه مشكل ترافيك و رانندگي هاي تهاجمي و پي آمدهاي ناشي از آن به ويژه در مناطق شهري ، حيات فردي و زندگي اجتماعي همگان را متأثر مي نمايد . امروزه در غا لب كشورهاي پيشرفته به لحاظ اهميت و نقش فرهنگ پذيري و ويژگي هاي شخصيتي افراد در رانندگي ، قانون مداري ، اجتناب و پيشگيري از حوادث و سوانح خياباني و جاده اي ، در بررسي معضل ترافيك و حوادث ناشي از رانندگي هاي تهاجمي بيشترين توجه به روانشناسي رانندگي معطوف مي گردد. در اين خصوص در بعد بيماري هاي رواني از جمله مي توان به بيماري هاي رواني- اجتماعي مثل پرخاشگري ، كمبودهاي رواني ، وجود عقده هاي رواني در افراد اشاره كرد كه سبب مي شود اين افراد در جهت جبران و يا برآورده نمودن نيازهاي احساس شده ، مرتكب اعمال و رفتارهايي شوند كه مي تواند نابهنجار باشد .
به طور كلي مي توان راننده هاي تهاجمي را با توجه به ويژگي هاي شخصيتي ناآرام ، منش ناپايدار ، ناامني هاي رواني و ناپختگي هاي عاطفي ايشان به پنج دسته يا طبقه خاص تقسيم نمود :
1) سرعتي ها
اكثراً از سرعت غير مجاز در هر موقعيت و شرايطي لذت مي برند و بعضاً سبب حوادث وحشتناك مي شود .
2) سبقتي ها
به دليل ناامني و ناپختگي شخصيتي ، عموماً حوصله و صبر لازم را در حركت با حداكثر سرعت مجاز پشت سر خودروي مقابل را ندارند و در هر موقعيت و شرايط تلاش مي كنند عجولانه و بدون توجه به اينكه موقعيت مناسب و مجاز باشد يا نه ، از اتومبيل يا اتومبيل هاي پيش رو و مجاز سبقت بگيرند ، بدين ترتيب ايشان هم راننده هاي هم جهت خود را آزرده مي كنند و هم بعضاً به راننده هاي مقابل حمله ور مي شوند .از جمله پيامدهاي اين قبيل راننده ها تصادفات مرگبار مي باشد .
3) خودنماها
ايشان عموماً آن دسته از راننده هاي تهاجمي هستند كه مي خواهند با حركات نمايشي غير عادي و خطرناك توجه ديگران را به اتومبيل و يا نمايش رانندگي تهاجمي خود جلب نمايند و بسياري از مواقع از توجه و تمركز لازم در هدايت مطلوب اتومبيل خود باز مي مانند و زمينه آسيب پذيري و تصادف را فراهم مي نمايند.
4) قانون گريز ها و لجام گسيخته ها
اين گروه از راننده هاي تهاجمي با شخصيت فوق العاده ناامن و متزلزل و بعضاً با مصرف مواد روان گردان و مخدر و يا الكل هيچگونه احساس و تعهدي در تقيد به مقررات ، تابلوها و چراغ هاي راهنما و يا حضور پليس از خود نشان نمي دهند و اعتناي چندان به حقوق حقه ديگران ندارند . لجام گسيختگي اخلاقي و فرهنگي از اصلي ترين مشخصه هاي اين گونه از راننده هاي تهاجمي است .
5) رقابتي ها
اين قبيل راننده هاي تهاجمي در جاده و خيابان همه راننده ها را رقيب خود مي دانند و ميل سلطه و برتري جويي بر پيكره شخصيت ناامن و ناآرام و پر از عقده و ناكامي ايشان حاكم مي شود . از ديگر ويژگي هاي شخصيتي راننده هاي تهاجمي مي توان به موارد زير اشاره نمود:
براساس مطالعات انجام شده در كشورهاي مختلف ، اكثريت قابل توجه راننده هاي تهاجمي مجرد بوده و از نظر سني كمتر از 35 سال مي باشند . ظرفيت هوشي و تحصيلات ايشان از ميانگين بهره هوشي و تحصيلات همسالان غير مهاجم خود به طور معني داري كمتر بوده و عموماً از يك شخصيت تهييج طلب ، تهاجمي و خصمانه برخوردار مي باشند . خلأ عاطفي و عدم دلبستگي امن به كانون خانواده از ديگر ويژگي هاي راننده هاي تهاجمي مي باشد . البته شايان ذكر است كه درصد خانم هاي راننده با رفتار تهاجمي در مقايسه با آقايان بسيار اندك مي باشد.
در بعد بيماري هاي مرضي و جسمي مي توان به بيماري هاي چشمي نظير پيرچشمي ، كوررنگي ، شب كوري ، نقص عمق ميدان ديد و يا بيماري هاي خوني نظير فشار خون بالا ، چربي خون و كلسترول بالا ، ديابت و استفاده از داروها اشاره كرد كه باعث خطا هاي انساني ، كاهش ميزان هوشياري ، بروز تخلفات ترافيكي ناخواسته و وقوع حوادث ترافيكي مي شود ، اشاره كرد .

ج) بی انظباطی فردی و عجله و شتاب (عامل زمان )
انجام حركات و اعمال خطرناك و ناگهاني ، قانون شكني و قانون گريزي ، ناديده گرفتن حقوق ديگران از جمله رفتارهایي است كه نتيجه بي انضباطي فردي در برنامه هاي روزمره است كه فرد در جهت رفع كمبود زمان از خود بروز داده و سعي مي نمايد با انجام اعمال و رفتار نابهنجار ، عوارض ناشي
از بي انضباطي فردي را مرتفع نمايد ، مثلاً مي توان به عبور ازچراغ قرمز و سرعت غيرمجاز اشاره نمود .

د) تخلفات رانندگی
1) تخلفات ناشي از عدم رعايت مقررات راهنمايي و رانندگي
آحاد جامعه بايد احترام به قوانين و لزوم رعايت آن ها را در تمام ابعاد و به ويژه حوزه حمل و نقل جاده ها فرا بگيرند. فرقي نمي كند كه چه سن و سالي داريم و ساكن كجا هستيم . پير يا جوان و شهري يا روستايي هنگامي كه به حوزه مصرف خدمات حمل و نقل پا مي گذارد ، بايد ادبيات استفاده صحيح از اين خدمات را نيز بياموزد و بداند كه همواره مورد امتحان و آزمون است و در برابر كوچكترين تخلف مورد بازخواست قانوني واقع مي شود. ما بايد حوادث رانندگي را مانند مسایل امنيتي جدي بگيريم ، زيرا هر انسان به عنوان ثروت جامعه است. بايد اين امنيت رواني براي مردم وجود داشته باشد كه هيچ كس حق ندارد براي ديگران دلهره بوجود بياورد و امنيت جاد ه ها را مخدوش كند. اما متاسفانه در دنياي امروز تصادفات جاده اي و ترافيكي يكي از شايعترين سوانح و حوادث است كه سالانه جان بسياري از مردم را در جهان به خطر مي اندازد. كشور ما ، ايران از اين نظر يكي از كشورهاي داراي بيشترين موارد تصادف و مرگ و مير و ناشي از آن معرفي شده است. به طوري كه تنها در دوران پس از انقلاب ، لااقل 700 هزار قبر براي كشته هاي رانندگي حفر شده و دست كم 15 ميليون نفر مجروح شده اند كه تعدادي از آنان بايد باقي عمر را بر روي تخت و يا ويلچر بگذرانند . ( فقط تصادفات جاده اي سال های 77 تا 83 ، 500 هزار معلول مادام العمر بر جای گذارده است . خبر گذاری مهر ، 16 دی 84 ) .کا ش تبعات مسأله فقط همين بود ؛ از ديگر نتايج حاصل از اين نحو به اصطلاح « رانندگی » در اين چند دهه ، به زندان افتادن افراد بسياري به جرم قتل غير عمد ، هزاران ميليارد تومان زيان اقتصادي ( سالانه 8 هزار ميليارد تومان ) ، تشكيل ميليون ها پرونده قضايي و اتلاف ميلياردها ساعت وقت بوده است. طبق آمار ، حدود هفتاد درصد كشته هاي تصادفات سرپرست خانوار بوده اند و فقط خدا مي داند كه با از دست رفتن نان آور خانواده ها چه بر سر بازماندگان آمده و مي آيد .
چه بزرگاني كه ملت از دست داده ، مثل استاد علي اكبر غفاري دانشمند كم نظير و از چهر ه هاي ماندگار كه در هنگام عبور از عرض خيابان در ميدان بهارستان ، يك وانت او را زير گرفت. حجت الاسلام ابوترابي سيد آزادگان كه از سخت ترين شكنجه هاي بعثي جان سالم به در برد ، نتوانست از رانندگي ما جان سالم به در ببرد.
همه قشرها از وزير ، وكيل و استاد دانشگاه گرفته تا ورزشكار ، بازيگر ، كارمند و كارگر هر از چندگاهي به سوگ يكي از همكاران خود مي نشينند. مثل بسياري از ما ، شايد اين از دست رفتگان مانند مرحوم كريمي راد وزير دادگستري ، مرحوم آيدين نيكخواه بهرامي و مرحومه خانم گلدره ، گمان نمي كردند جان خود را در يك تصادف ناگهاني از دست بدهند. بدين ترتيب اين مسئله باعث افزايش هزينه هاي مستقيم ( مانند هزينه هاي درماني ناشي از تصادفات و مراقبت از معلولين حادثه ) و غيرمستقيم ( نظير ايجاد مشكلات رواني و افسردگي در افراد خانواده، از دست دادن نيروي كار فعال به صورت دائم يا موقت ) مي گردد. در همين زمينه ، تحقيقات محيط زيست دانشگاه علوم پزشكي تهران در سال 1382 را مورد بررسي قرار مي دهيم .
در اين مطالعه كه توسط آقاي دكتر مسعود يونسيان و آقاي علي مرادي با همكاري 220 نفر از رانندگان به اجرا درآمد ، آگاهي ، نگرش و عملكرد رانندگان وسايط نقليه در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي در شهر تهران مورد بررسي قرار گرفت و نتايج حاصله مورد تحليل آماري قرار گرفت. براساس اين مطالعه ، آگاهي و نگرش و عملكرد مناسب در افراد مورد بررسي در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي به ترتیب 7/47 % ، 4/56 % ، 7/67 % بود. پس از حذف متغيرهاي مخدوش كننده ، آگاهي ، نگرش و عملكرد رانندگان در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي از نظر آماري داراي ارتباط معني دار نبودند ، اما ارتباط آگاهي رانندگان مورد بررسي در مورد مقررات راهنمايي و رانندگي با تحصيلات آن ها ، نگرش رانندگان به قوانين و مقررات با تاهل و عملكرد آنان با متغيرهاي تحصيلات ، تاهل ، شغل و نوع اتومبيل از نظر آماري معني دار بود. اين مطالعه نشان داد كه در مجموع عملكرد رانندگان درشهر تهران در زمينه مقررات راهنمايي و رانندگي ضعيف است و با توجه به اهميت نقش عوامل انساني در وقوع سوانح و حوادث رانندگي ، انجام مطالعه جهت يافتن راهكار مناسب مداخله و انجام مداخلات مقتضي ضروري مي نمايد .
به عنوان مثال 95% از رانندگان مورد بررسي اتومبيل خود را به طور صحيح پارك نكرده بودند كه اين امر مي تواند بر دامنه مشكلات ترافيكي شهر تهران بيافزايد . 4/11 % از رانندگان مورد بررسي اتومبيل خود را به طور صحيح پارك نكرده بودند كه اين امر مي تواند بر دامنه مشكلات ترافيكي شهر تهران بيافزايد. 4/11 % از رانندگان اتومبيل هاي مورد بررسي كمربند ايمني بسته بودند و 2/13 % اتومبيل ها جلوبندي مناسب نداشتند و 1/54 % موارد گردش صحيح حين ورود به خيابان اصلي صورت نمي گرفت .
عدم رعايت مقررات راهنمايي و رانندگي از مهمترين عوامل در بروز حوادث رانندگي است . به اين ترتيب كه راننده بارعايت نكردن قانون به عنوان حق تعيين شده خود و ديگران ، حقوق ديگران را زيرپاي ميگذارد. عدم رعايت حق تقدم حدود 18% ) انحراف به چپ و راست )، حدود 15%) عدم رعايت فاصله طولي ( ، حدود 14%) و عدم توجه به جلو ) ، حدود 14% ) بيشت
رين سهم را در ا يجاد تخلفات دارا هستند ) . به راستي ما را چه شده است كه يكي از بي فرهنگ ترين مردم دنيا در رانندگي از آب درآمده ايم به طوري كه در كنار معرفي جاذبه هاي گردشگري در ايران ، « هشدار جدی نسبت به رانندگی خطرناک ایرانیان » يكي از بخش هاي جدايي ناپذير كتابچه هاي راهنماي جهانگردان است ؟ مگر ما چگونه رانندگي مي كنيم كه فيلم رانندگي و نيز نحوه عبور عابران در ايران ، تبديل به يكي از انواع كليپ هاي پربيننده و خنده دار در اينترنت با صدها هزار بيننده شده و آبروي « شیعه » و « ایرانی » را يك جا به حراج گذاشته ايم ؟ هر چه هست ما اصلاح ناشدني نيستيم و الا ايستادن خودروها در پشت خط عابر پياده و نيز بستن كمربند ايمني ، امروز در ميان ما فراگير نشده بود. موارد ديگر :
2) تخلفات ناشي از عدم احساس مسئوليت فردي و اجتماعي
بي تفاوتي

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید