منطقه ي مديترانه است. امروزه در کشورهاي مختلف جهان، متجاوز از يک هزار تن اسانس در سال، ازاين گياهان تهيه مي شود و اين خود درجه اهميت و توسعه کشت آنها را در نقاط مختلف کره ي زمين نشان مي دهد. درمورد منشاء اين گياه اختلاف نظرهايي وجود دارد. عده اي از گياه شناسان منشاء نعناع را آسيا مي دانند. در حاليکه عده اي ديگر از محققان منشاءآن را انگليس مي دانند.
1-2-3- استفاده هاي دارويي
درحال حاضر در ايران از اسانس نعناع در ساخت داروهاي گياهي زير که در کشورمان به ثبت رسيده است استفاده مي شود. براي مثال فرض قرص مکيدني آلتادين(مواردمصرف:التهاب هاي مخاط گلوودهان)، قرص هاي روکش داراليکوم(مواردمصرف:پايين آورنده ي فشار و چربي خون، ضد تصلب شرائين،ضدنفخ،اشتهاآور)، گرانول پلانتاژل(موارد مصرف:اسهال هاي ساده)، قرص درگليس(موارد مصرف:درمان زخم معده، زخم اثني عشر، گاستريت و نفخ معده)، پودر کارامين(موارد مصرف:اختلالات هضم همراه نفخ)، شربت کاراوي ميکسچر(موارد مصرف:دل درد نوزادان و اختلالات گوارشي در کودکان)، قرص مکيدني ماسومنت موارد مصرف:التهاب گلو در سرماخوردگي و سرفه) اسانس نعناع در صنايع غذايي، بهداشتي و آرايشي، شيريني پذيري، نوشابه سازي و توليد ادويه مورد استفاده قرار مي گيرد. در اهواز کنار بسته هاي خرما شاخه اي از نعناع قرارمي دهند که از کرم زدگي آن جلوگيري نمايد.
1-3- مارچوبه
مارچوبه گياهي علفي ، چند ساله، دو پايه است و گل هاي بسيار کوچک آن در روي پايه هاي نر و ماده قرار دارند. مارچوبه داراي دو نوع ريشه است يکي ريشه هاي معمولي که جذب آب و مواد غذايي را به عهده دارند و ديگري ريشه هاي متورم که پر از ذخاير موادغذايي هستند. مارچوبه داراي دو نوع ساقه است اول ساقه هاي هوايي نازک به رنگ سبز و ديگري ساقه هاي جوان هستند.
1-3-1- خاستگاه و پراکنش مارچوبه
مارچوبه به صورت وحشي دراکثر نقاط دنيا مي رود منشاءآن منطقه ي مديترانه اي شرقي است و از آنجا به تمام نقاط جهان راه يافته است.
1-3-2- استفاده هاي دارويي
از نظر طب قديم ايران، مارچوبه گرم و خشک است مارچوبه سرشار از منيزيم، نياسين، فسفر، پتاسيم ، ريبوفلاوين سلينوم، تيامين، روي، فيبر و ويتامين هاي A.B.C.E مي باشد.
اين گياه منبع بسيارخوبي ازفولات است. ازاين گياه براي رفع خواب آلودگي صبحگاهي، کاهش وزن تقويت کننده ي قلب استفاده مي شود. همين طوربه علت داشتن کلروفيل خون ساز است و کساني که کم خوني دارند از آن استفاده مي کنند و به ساخت گلبول هاي قرمز خون کمک مي کند(پولا گاردينر2000)66
1-4- بابونه
گياهي است يک ساله، معطر به ارتفاع 40-20 سانتي متر که به صورت خودرو در مزارع مي رويد. ساقه ي آن داراي انشعاباتي است و برگ هاي آن بريدگي ها ي باريک و دراز با ظاهر برگچه مانند دارد. ساقه ي آن به رنگ سبز مايل به سفيد و برگ هاي آن کوچک متناوب و پوشيده از کرک است.
1-4-1- ترکيبات شيميايي
بابونه از ترپونوئيدها، فلاوونوئيدها، کومارينس، اسپيرودرما، کولين، تانن و پلي ساکاريدها تشکيل شده است.
1-4-2- خواص دارويي و درماني
مقوي معده، اشتهاآور، هضم کننده ي غذا، صفرا بر، التيام دهنده است. اثرضد عفوني کننده ضعيف ولي قاطع دارد. مسکن درد و ضد تشنج نيز مي باشد. چون از ترشح و التهاب هاي چرکين مخاط جلوگيري به عمل مي آورد از اين نظر به کار بردن آن در رفع يبوست اثر مفيد دارد. از بابونه در موارد سوء هاضمه، آبريزش بيني، آسم، درمان قلنج، ميگرن، انسداد کبدي و ورم پلک ها استفاده مي شود. بابونه عامل موثري در تحريک گلبول هاي سفيد خون و افزايش آنها است و باعث تقويت سيستم دفاعي بدن در برابر بيماري ها مي شود. بابونه به دليل وجود کامازولن داراي خاصيت ضد آلرژي است. فلاوونوئيدهاي گل بابونه اثر مطلوب لطيف کنندگي دارند و از اين رو مواد مذکور در صنايع آرايشي و بهداشتي استفاده مي شود. توليد حوله هاي مرطوب بهداشتي براي مداواي تورم اطراف چشم، کرم محافظ پوست بدن به عنوان پيشگيري کننده از آسيب رسيدن به پوست هاي خشک و حساس وهم چنين پوست هايي که به آساني ترک مي خورند(پوالا گاردينر1999)67.
1-5- باسيلوس
1-5-1- مقدمه
بيشترين باکتري هاي اندوفيت جداشده از بافت هاي سالم گياهي مربوط به جنس هاي سودوموناس، باسيلوس، انتروباکتر، اگروموباکتريوم مي باشد(پترسون و همکاران1981)68.
دراين ميان استفاده از گونه هاي مختلف باسيلوس به دليل ويژگي حضور گسترده در محيط، تحمل دماي بالا و فرم مقاوم به صورت اسپور داخلي به عنوان عوامل مهم و مناسبي در کنترل بيولوژيکي مطرح هستند. از سويي يافته هاي اخير مبني بر وجود اين باکتري ها به صورت اندوفيت در داخل آوندهاي گياهاني نظير افرا، افق جديدي را در راستاي استفاده از اين باکتري ها به عنوان عوامل بيوکنترل بيماري هاي آوندي گشوده است(عزيزالله ابراهيمي و مکاران2010)69
جنس باسيلوس، باسيل هاي گرم مثبت بزرگي اند که توانايي توليد اندوسپور از مشخصه هاي بارز آن بوده و هوازي اجباري يا بي هوازي اختياري مي باشند و به دليل تشکيل اسپور براي سال هاي زيادي مي توانند در محيط باقي بمانند(زينسر و همکاران 1386)70.
فقط يکي از گونه هاي اين جنس، باسيلوس آنتراسيس، عامل بيماري در انسان و حيوانات است. بسياري از گونه هاي ديگر اين جنس توزيع وسيعي در طبيعت دارند و در خاک مرطوب، آب و نمونه هاي گرد و غبار يافت مي شوند. اين باکتري ها متحرک نبوده و اسپورها در مرکز باکتري قرار دارند. باسيلوس هاي ساپروفيت از منابع ساده نيتروژن و کربن براي رشد و انرژي استفاده مي کنند. اسپورها نسبت به تغييرات محيطي مقاوم هستند و در برابر حرارت خشک و بعضي ضدعفوني کننده هاي شيميايي به طور متوسط پايدارند و همچنين درخاک به مدت چند سال باقي مي مانند. در کتاب باکتري شناسي برجي 34 گونه متفاوت باسيلوس تشخيص داده شده است. برخلاف اغلب جنس هاي باکتريال، يکي از خصوصيات منحصر به فرد اين جنس ، وجود محدوده ي بسيار وسيع گوانين و سيتوزين مولکول DNA در گونه هاي متفاوت مي باشد.
در واکنش هاي متابوليک ، نيازهاي غذايي و محتويات ساختمان ديواره سلولي آن تنوع وجود دارد. در اين جنس انواع سايکروفيل، مزوفيل، ترموفيل و نيز گونه هاي آلکالوفيل، نوتروفيل و اسيدوفيل حضور دارند.علاوه بر اين، تقريباًتمام گونه هاي شناخته شده ي رايج، انواعي از آنزيم هاي محلول خارج سلولي را ترشح مي کنند و برخي ازاعضاي جنس باسيلوس به عنوان توليد کننده آنتي بيوتيک اهميت دارند.
بعضي از اين آنتي بيوتيک ها(پلي ميکسين، باسيتراسين، گراميسيدين)از نظر باليني مفيد هستند. بقيه ي گونه هاي درون جنس به لحاظ اين که در توليد صنعتي حلال ها، الکل ها، آنزيم ها و ويتامين ها مورد استفاده قرار مي گيرند اهميت دارند. تمايل زيادي در کاربرد صنعتي اين ارگانيسم ها وجود دارد لذا اطلاعات زيادي در ارتباط با ژنتيک و فيزيولوژي سلولي باسيلوس جمع آوري شده است(زينسر و همکاران 1386)71.
جنس باسيلوس به خاطر مقاومت غير معمولشان نسبت به عوامل شيميايي و فيزيکي، چرخه تکاملي، حضور همه جايي و همزمان اعضاي آن و بيماريزايي باسيلوس آنتراسيس، مورد توجه قرار گرفته است. اندوسپور مي تواندبه صورت اسپور آزاد يابه صورت ساختاري درون سلول رويشي باشد. اسپورزاها را مي توان به آساني از منابع مختلف اعم از خاک، آب، غذا و غيره و با تهيه سوسپانسيون و گرمخانه گذاري در 80 درجه سانتي گراد و به مدت 30 دقيقه جدا کرد.
سلول هاي رويشي و ديگر اشکال باقي مانده از قبيل کيست ها و اگزوسپورها معمولاً در آن دما خشک نمي شوند. اندوسپورها مقاوم به گرما مي تواند دوباره روي پليت هاي با محيط کشت مناسب تلقيح شده و ايزوله ها در عرض 48-24 ساعت بازيابي شوند. خانواده باسيلاسه نخست در سال 1895 توسط فيشر پايه گذاري شد.
از جمله ويژگي هاي اعضاي جنس باسيلوس که آن را از ديگراعضاي خانواده ي باسيلاسه( از تمام توليد کننده هاي اندوسپور) مجزامي کند، طبيعت هوازي آنهاست که ممکن است مطلق اختياري مي باشد وهم چنين شکل ميله اي و توليد کاتالاز است. از ديگر جنس هاي مولد اسپور ميتوان به اسپور و لاکتوباسيلوس که ميکروائروفيل و کاتالاز منفي است. کلستريريوم که بي هوازي بوده و سولفات را احياء نمي کند، دسولفوتوماکولوم بي هوازي و احياء کننده سولفات است هم چنين به ترمواکتينومايست هاکه علي رغم توليد اندوسپور ويژگي هاي بارز اکتينومايست را نشان مي دهد اشاره کرد.
جدول 1-1- راهنماي آسان براي شناسائي تجربي سويه هايشاخص باسيلوس
1-5-2- باسيلوس هاي خاک و ويژگي هاي آن ها
خاک يکي ازمخازن اصلي جنس باسيلوس است. اعضاي اين جنس براي سنتز وسيعي از محصولات مهم در پزشکي ، کشاورزي، دارويي و ديگر محصولات صنعتي از قبيل آنتي بيوتيک هاي مختلف، آنزيم ها، آمينواسيدها و قندها استفاده مي شود(ايمان و همکاران2007-2006)72.
به خاطر تنوع متابوليکي در جنس باسيلوس ، باسيلوس ها قادر به کلنيزه شدن در زيستگاه هاي مختلف از خاک و حشره گرفته تاانسان هستند. باسيلوس تورنجنسيس انگل حشرات است و به صورت تجاري به عنوان حشره کش استفاده مي شود.
برخي پاتوژن و برخي ديگر مثل باسيلوس سوبتيليس به عنوان ساپروفيت مطرح است که درنواحي ريزوسفر حد فاصل بين ريشه هاي گياهان وخاک مجاورساکن مي باشد ريشه ي گياهان و بيوفيل همراه مي تواند تاثير معني داري روي شيمي خاک و ايجاد محيط منحصر به فرد داشته باشد(ويات و همکاران1996)73.
1-5-3- رنگ آميزي گرم براي شناسايي باسيلوس ها
يکي از راه هاي تعيين هويت ميکروارگانيسم ها تشخيص ميکروسکوپي آن ها بعد از رنگ آميزي هاي اختصاصي است باسيلوس ها ميکروارگانيسم هاي گرم مثبتي هستند که رنگ آميزي آنها معمولاً با روش گرم صورت مي گيرد.
کلني هاي باسيلوس که پس از رنگ آميزي داراي خصوصيات زير مي باشند:
نتيجه ي رنگ آميزي گرم، مثبت، اسپوردار، شکل تيپيک باسيل مي باشد.
خصوصيات مورفولوژيکي:
کلني ها معمولاً خشن، چين دار، اطراف نامنظم، مسطح و بر روي محيط پخش مي شود. رنگ سفيد مايل به کرم است.
خصوصيات ميکروسکوپي کلني:
باسيل هاي گرم مثبت اسپوردار، با اسپورهاي بيضوي، تخم مرغي، گردمرکزي، نزديک به انتها يا انتهايي و بعضي ها گرم متغير مي باشند.
1-6- قارچ ها
1-6-1- معرفي کلي ماهيت قارچ ها
همه ي قارچ ها ارگانيسم هاي يوکاريوتي هستند که داراي يک هسته و غشاي هسته اي، شبکه ي اندوپلاسمي، ميتوکندري و دستگاه ترشحي مي باشد. اغلب قارچ ها هوازي اجباري يااختياري هستند. به طور کلي قارچ ها ارگانيسم هاي يوکاريوتيک هتروتروف هستند که براي تامين نيازمندي هاي رشد به ترکيبات آلي از پيش ساخته شده به عنوان منبع کربن نيازمندند. هسته واجد چندين کروموزوم و يک هستک مي باشد. ديواره ي سلولي شان حاوي پليمرهاي پلي ساکاريدي کيتين، کيتوزان، گلوکان، منان و در موارد خاص سلولزاست. قارچ ها معمولاً ازباکتري هاي رشته اي به دليل اندازه ي بزرگتر، مقاومت نسبت به عوامل ضد باکتريايي مثل پني سيلين و استرپتومايسين و غيره و حساس بودن نسبت به عوامل ضد قارچي نظيرآمفوتريپسين(ب) و فلوروسيتوزين به آساني قابل تشخيص هستند. به علاوه قارچ ها برخلاف باکتري ها مورد حمله باکتريوفاژ واقع نمي گردند.
به طور کلي قارچ ها واجد ساختمان هاي پيچيده اي هستند و برخلاف باکتري ها، مشخصات فيزيولوژيک و ايمونولوژيک(به جز معدودي از قارچ هاي مخمري) در تشخيص آنها حداقل اهميت را دارد.
1-6-2- اهميت باليني قارچ ها
در حال حاضر اهميت قارچ ها از نظر پزشکي به عنوان پاتوژن هاي انساني در جهان بر کسي پوشيده نيست. تقريباً بيش از دويست هزار گونه قارچي تاکنون شناخته شده است(زيني. فسا و همکاران1383)74
ولي کمتر از چهارصد گونه

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید